Historia obiektu

Zespół dworski powstał w późnym średniowieczu w centralnej części wsi zwanej do XVII w. Rokietnicą Starą (Rokietnica Antiqua). Pierwsza znana wzmianka o kompleksie dworskim pochodzi z 1463 r., kiedy wymieniono dwór (curia) wraz z folwarkiem (praedio) będące wówczas własnością Piotra Derśniaka h. Korczak. W początku XVII w. Rokietnicę zakupił wojewoda podolski i starostwa przemyski Marcin Krasicki. W ostatniej ćw. XVII w. Rokietnica drogą koligacji rodzinnych przeszła najpierw w ręce rodziny Łaszczów, a następnie Tarłów. W 1785 r. wieś znalazła się w rękach marszałka wielkiego koronnego Michała Mniszcha, który szybko odsprzedał ją Jerzemu Pinińskiemu, stolnikowi żytomierskiemu. Po jego zgonie w 1793 r. dziedzicem Rokietnicy został jego syn Kajetan, który zmarł bezpotomnie w 1841 r. Następnie właścicielami rokietnickiego majątku ziemskiego byli kolejno Leonard Piniński, Karol Nikirowicz, Franciszek Dembowski i Zygmunt Dembowski. Na przełomie XIX/XX w. nowym właścicielem majątku ziemskiego został Ludwik Świeżawski, który w 1904 r. w miejscu starego drewnianego dworu wzniósł nową murowaną, dwukondygnacyjną siedzibę mieszkalną, a także murowany budynek spichlerza. W 1917 r. rokietnicki zespół dworski wraz z uszkodzonym w 1915 r. przez pożar dworem został zakupiony przez Eustachego Uznańskiego, który zmarł w 1936 r.  Ostatnią dziedziczką zespołu dworskiego była jego córka Zofia. Jesienią 1944 r. w ramach szerszej akcji kolektywizacji rolnictwa zespół dworski w Rokietnicy został znacjonalizowany, a na jego terenie funkcjonowały w okresie PRL obiekty użyteczności publicznej, w tym m.in. placówka szkolna (gimnazjum) i przychodnia lekarska, a także infrastruktura gospodarcza Spółdzielni Produkcyjnej w Rokietnicy. Od 1988 r. zespół dworski stanowi własność prywatną.

Opis obiektu

Zespół dworski usytuowany jest na terenie o lekkim spadku w kierunku wschodnim, w północno-zachodniej części wsi, pomiędzy lokalną drogą a niewielkim potokiem o przebiegu południkowym. W dalekich nawet widokach czytelny jest masyw drzew parkowych. Budynek dworu murowany, usytuowany centralnie pośród parku dworskiego, frontem zwrócony na południe. Na południe od niego położony jest murowany budynek spichlerza. Park dworski położony jest w terenie o nieznacznym nachyleniu w dolinie potoku Łęg Rokietnicki. Na jego obszarze zachowała część historycznych nasadzeń, jednak historyczny układ założenia parkowego jest obecnie niemal nieczytelny, zniekształcony przez zwarty samosiew.

Zabytek jest dostępny z zewnątrz.

Autor noty: Oprac.: dr Andrzej Gliwa, OT NID w Rzeszowie, 25.08.2023 r.