dwór - Zabytek.pl
Adres
Rokietnica
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. jarosławski,
gm. Rokietnica
Historia obiektu
Tradycja siedziby dworskiej w Rokietnicy sięga XV w. Obecny dwór powstał w początkach XX w., w pobliżu lokalizacji wcześniejszej siedziby, odwzorowanej na planie katastralnym z połowy XIX w. Obiekt wzniesiony został z inicjatywy Ludwika Świeżawskiego, który zakupił dobra rokitnickie po śmierci dotychczasowego właściciela Zygmunta Dembowskiego, zmarłego w 1896 r. Prace przy wznoszeniu nowej siedziby dworskiej, murowanego budynku o dwóch kondygnacjach zostały zakończone w 1904 r. W 1915 r. budynek dworu został spalony przez stacjonujących w nim żołnierzy rosyjskich, lecz po nabyciu majątku przez Eustachego Uznańskiego (1877-1936) w 1917 r. został poddany renowacji przez nowego właściciela. Po kolejnym pożarze budynku dworu, który miał miejsce w 1926 r. został on ponownie wyremontowany i częściowo przebudowany (m.in. dobudowano ryzalit północny). Ostatnią właścicielką dworu w Rokietnicy była Zofia z Uznańskich Czaykowska, córka Eustachego Uznańskiego. W 1944 r. zespół dworski został znacjonalizowany, a po przeprowadzeniu remontu w budynku dworu funkcjonowało najpierw gimnazjum, a później Ośrodek Zdrowia i Urząd Gminy. W latach 70. XX w. budynek dawnego dworu był administrowany przez Gminną Spółdzielnię Samopomoc Chłopska. Po nabyciu zespołu dworskiego przez inwestora prywatnego u schyłku PRL, w 1989 r. przystąpiono do prac remontowych budynku dworu, Objęły one m.in. remont więźby dachowej i wymianę pokrycia dachu, a także wstawienie nowej stolarki okiennej. Kompleksowa renowacja budynku została jednak przerwana już w 1990 r. i od tego czasu obiekt pozostaje niezamieszkały.
Opis obiektu
Dwór położony jest pośrodku parku w północno-zachodniej części wsi. Budynek zwrócony frontem w kierunku południowym, podpiwniczony, murowany wzniesiony został na rzucie zbliżonym do litery „L”, z licznymi ryzalitami, nakryty dachem wielospadowym pokrytym blachą. Wejście główne od południa poprzedza trójarkadowy portyk z tarasem na piętrze, obecnie pozbawionym balustrady. Dominantę rozczłonkowanej bryły budynku stanowi trzykondygnacyjna wieża ze stromym dachem czterospadowym. Korpus główny dworu tworzą dwa przylegające do siebie skrzydła na osi wschód-zachód. Elewacja frontowa (południowa) o dwóch kondygnacjach, trójosiowa zwieńczona szczytem z charakterystycznym gzymsem wspartym na kroksztynach. Elewacja północna również o dwóch kondygnacjach i trzech osiach w centralnej części, zwieńczona szczytem z dwoma umieszczonymi obok siebie okienkami. W części wschodniej przybudówka o jednej kondygnacji zwieńczona balkonem. Elewacja wschodnia silnie rozczłonkowana, złożona z jednoosiowej elewacji wieży z dekoracją sztukatorską (maszkarony) w kondygnacji trzeciej między dwoma półkoliście zamkniętymi okienkami w formie biforium, dwuosiowej elewacji korpusu głównego oraz trójosiowego ryzalitu ze szczytem. Elewacja zachodnia - dość jednolita ściana z wydatnym gzymsem między kondygnacją pierwszą a drugą i dwoma małymi okienkami w części górnej. Wnętrza silnie przekształcone pozbawione zabytkowego wyposażenia z wyjątkiem metalowej balustrady na głównej klatce schodowej i posadzki ceramicznej w korytarzu.
Zabytek jest dostępny z zewnątrz.
Autor noty: Oprac.: dr Andrzej Gliwa, OT NID w Rzeszowie, 25.08.2023 r.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Tadeusz Kapłon-Rybski Rzeszów.
Rodzaj: dwór
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.12969, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.192177