Historia

Willa zbudowana w 1930 roku przez cieślę, stolarza i ceramika ludowego, Wojciecha Łukaszczyka Maliniaka w stylu postwitkiewiczowskim. W 1991 roku córka artysty, Urszula Kenar wykupiła willę wraz z lokatorami. Następnie staraniem jej oraz rodziny podjęto prace remontowe i adaptacyjne domu, w którym miała powstać galeria. W styczniu 1994 roku powołane zostało do życia Towarzystwo Przyjaciół Twórczości Antoniego Kenara. Z pomocą zainteresowanych osób oraz instytucji postawiono sobie za cel zabezpieczenie i udostępnienie dorobku artystycznego i pedagogicznego artysty.

Do września 1999 roku przeprowadzono pierwsze działania, tj. zdrenowano i osuszono teren, podbito fundamenty zabytkowego domu oraz częściowo wzmocniono budynek. Dzięki dotacji udzielonej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego udało się ułożyć nowe pokrycie gontowe dachu. Dobudowano również pomieszczenie wystawowe. W kolejnych latach przeprowadzono dalsze etapy remontu: położono nową sieć elektryczną i wodociągową, ocieplono dobudowaną część, położono nowe podłogi. Adaptacja na cele wystawiennicze górnego piętra budynku zakończona została w 2012 roku. Koncepcja aranżacji ekspozycji wraz z oświetleniem była końcowym etapem przygotowania galerii do otwarcia dla publiczności. W 2015 roku dzięki wieloletnim staraniom rodziny i Towarzystwa Przyjaciół Twórczości Antoniego Kenara została otwarta w niej galeria prac artysty wraz z archiwum.

Opis

Willa usytuowana jest w Zakopanem, przy końcu ulicy Sobczakówka, po jej południowej stronie, w otoczeniu domów jednorodzinnych, w pobliżu potoku Cicha Woda. Położona jest na działce odsuniętej od ulicy, na uboczu, z otaczającym ją ogrodem kwiatowym i starodrzewem. Elewacja frontowa skierowana jest na południe. Budynek założony na rzucie prostokąta, parterowy, z użytkowym poddaszem. Posadowiony na kamiennej podmurówce, wybudowany w konstrukcji zrębowej, płazy uszczelnione wełnianką. Stropy drewniane belkowe, więźba dachowa krokwiowo-jętkowa. Dach dwuspadowy, półszczytowy z przysztychem, z otwarciami pulpitowymi w południowej połaci, kryty gontem. Parter z sienią na osi poprzedzony przeszkoloną werandą w formie ryzalitu od południa i werandą podpartą słupami od północy; werandy założone na rzucie prostokąta przechodzą przez obie kondygnacje. 

Elewacja frontowa symetryczna, artykułowana, siedmioosiowa, w tym trzy osie w części centralnej w obrębie przeszkolonej werandy, izby mieszkalne flankujące werandę dwuosiowe. Okna w izbach ościeżnicowe (polskie), trójdzielne, trzypolowe; w obrębie werandy ościeżnicowe (polskie), trójdzielne, sześciopolowe z prostym nadświetlem wypełnionym dekoracyjnymi, regionalnymi formami (promienie słońca, stylizowane psy oraz łuk koszowy). Nad izbami otwarcia pulpitowe w dachu. Elewacja północna niesymetryczna, czteroosiowa, z trzema osiami w części centralnej w obrębie werandy, z głównym wejściem do budynku. Stolarka okienna i drzwiowa drewniana, okna współczesne bez zachowanych podziałów. Elewacja wschodnia symetryczna, dwuosiowa, z dwoma oknami dwudzielnymi w szczycie i dwoma trójdzielnymi na parterze. Elewacja zachodnia niesymetryczna, ze współczesnym oknem bez podziałów w szczycie i trójdzielnym oknem na parterze. Szczyty dekorowane typowym motywem słonecka. Dekoracyjne rysie w okapie, w tym niepełniące funkcji konstrukcyjnej tzw. śleptoki. Szczyty zwieńczone ozdobnymi pazdurami (królami). Elewacje, stolarka okienna i drzwiowa oraz detale z surowego drewna, niemalowane.

Obiekt prywatny. Galerię można zwiedzać codziennie po uprzednim telefonicznym umówieniu. Ze względu na charakter ekspozycji - grupy najwyżej do 6 osób.

Obiekt także udostępniany nieodpłatnie podczas Dnia Architektury Drewnianej organizowanym przez PT Centrum Architektury Drewnianej NID corocznie pod koniec sierpnia.

Oprac. Monika Sabljak, NID, PT Centrum Architektury Drewnianej, Zakopane