Historia

Mieszczanin Gromadzki wybudował koło 1920 roku obszerną kamienicę przy ówczesnej ulicy Boguszewskiej w Grajewie. W okresie międzywojennym ulokował się tam m.in. zakład szewski. W czasie II wojny światowej, podczas niemieckiej okupacji w budynku mieściła się siedziba władz okupacyjnych – Starostwa na Powiat Szczuczyński i Augustowski. W tamtym czasie budynek rozbudowano o jedno piętro, zmieniono kształt dachu, a w kalenicy umieszczono wieżyczkę – punkt obserwacyjny. Po wojnie przy nowo przemianowanej ulicy Ełckiej, w budynku znalazły siedzibę różne instytucje m.in. Biblioteka Pedagogiczna, Poradnia Psychologiczno-Zawodowa, Związek Nauczycielstwa Polskiego. Bibliotekę Pedagogiczną umieszczono w budynku w 1961 roku, na piętrze w pomieszczeniu o 22 m2. Ze względu na powiększający się księgozbiór w 1969 roku przeniesiono ją na parter do nieco większego pomieszczenia. W 1974 roku powiększyła się o kolejne pomieszczenia także o byłe biuro ZNP, od tej chwili placówka funkcjonowała z samodzielnym wejściem od ulicy Ełckiej. W 1986 roku biblioteka otrzymała własną siedzibę na Osiedlu Waltera. 

Przez wiele lat w budynku funkcjonowała Szkoła Podstawowa nr 2. Od 1960 roku rozpoczęto tworzenie Szkoły Podstawowej nr 3 (specjalnej). Pierwszy dzwonek rozbrzmiał 16 stycznia 1961 roku, a naukę rozpoczęło 52 uczniów. W 1982 roku szkoła została przekształcona w Zespół Szkół Specjalnych w Grajewie. 16 października 2008 roku uchwałą Rady Powiatu Grajewskiego (XIX/138/2008 z dnia 30 czerwca 2008 roku) Zespołowi Szkół Specjalnych nadano im. Jana Pawła II. Upamiętnia ten fakt tablica odsłonięta w 30 rocznicę pontyfikatu Polaka Papieża, w dniu nadania jej tego zaszczytnego imienia. Na tablicy umieszczono słowa Karola Wojtyły: SZKOŁA WINNA STAC SIĘ/ KUŹNIĄ CNÓT SPOŁECZNYCH/ TAK BARDZO POTRZEBNYCH/ NASZEMU NARODOWI/ JAN PAWEŁ II.

W latach 70. i 90. XX wieku obiekt gruntownie wyremontowany. Wymieniono wówczas częściowo drewniane stropy, w sanitariatach położono okładziny z glazury i terakoty. Od 2010 roku czynione były starania na pozyskanie środków i przebudowę budynku szkoły polegającą na budowie zewnętrznej klatki schodowej z windą. Projekt architektoniczny Piotra Kuczyńskiego z zespołem zrealizowano w 2013 roku. Podczas inwestycji wykonano także odwodnienie wokół budynku, nowe ciągi komunikacyjne, odnowiono elewacje, dobudowano wiatrołap i podjazd dla wózków inwalidzkich.

W sierpniu 2025 roku zakończyły się prace remontowe zalanych przed wakacjami pomieszczeń, w związku awarią sieci wodociągowej.

Opis

Budynek szkoły usytuowany w linii zabudowy, po wschodniej stronie ulicy Ełckiej. Murowany z cegły, tynkowany, stropy i klatka schodowa drewniane. Więźba dachowa drewniana, krokwiowa. Stolarka okienna i drzwiowa drewniana. W klatce zewnętrznej PCV. Budynek wolnostojący, dwukondygnacyjny nakryty dachem dwuspadowym z para lukarn w obu połaciach. W partii ryzalitów trójkondygnacyjny nakryty także daszkami dwuspadowymi o kalenicy prostopadłej do kalenicy korpusu głównego. U zbiegu kalenic czworoboczna wieżyczka obserwacyjna z osadzonym na słupkach hełmem. Do elewacji północnej dobudowana prostopadłościenna klatka zewnętrzna mieszcząca windę, przekryta płaskim dachem.

Elewacja frontowa (zachodnia) siedmioosiowa, dwukondygnacyjna, zaakcentowana trójosiowym ryzalitem zakończonym trójkątnym szczytem. W szczycie półokrągłe okienko doświetlające strych. Naroża ryzalitu zaakcentowane boniowaniem. Otwory okienne i drzwiowy prostokątne, w pierwszej kondygnacji wyższe. Na osi środkowej otwór drzwiowy w profilowanym w tynku obramieniu, zamkniętym łukiem odcinkowym. Elewacja tylna (wschodnia) analogiczna, otwór drzwiowy zamknięty prosto, poprzedzony wiatrołapem. Elewacja boczna południowa trójkondygnacyjna, dwie niższe kondygnacje czteroosiowe, trzecia w formie trójkątnego szczytu trójosiowa. Na osi wzdłużnej półokrągłe okienko doświetlające strych. Elewacja północna, pierwotnie analogiczna do południowej zaburzona dobudowaną zewnętrzną klatką schodową na dwóch osiach od wschodu.  

Obiekt dostępny z zewnątrz. 

Oprac. Iwona Górska, Oddział Terenowy w Białymstoku, 31.10.2025 r.