Historia obiektu

Budynek wzniesiony został przypuszczalnie w 2. poł. XVIII stulecia przy ówczesnej ul. Krakowskiej, głównej arterii wylotowej z miasta w kierunku Krakowa. Od strony pn.-zach. do budynku przylegał w XIX w. niewielki ogród. W latach 90. XIX w. część kamienicy została zakupiona przez majętnego mieszkańca Rzeszowa Maurera i od jego nazwiska zwana była od tego czasu Maurerówką. W latach 30. i 50. XX w. budynek przeszedł gruntowne remonty. Do lat 80. XX w. przejazd bramny wyposażony był w dwuskrzydłowe drewniane drzwi. W trakcie prac remontowych z lat 50. ubiegłego stulecia przekształcone zostały wnętrza kamienicy. Po 2. wojnie światowej od strony elewacji tylnej wymieniono pierwotnie drewniane  balustrady najpierw na dolnym, a w latach 80. na górnym balkonie, zmieniając je na metalowe. Wymieniono również stolarkę okienną i pokrycie dachu, usuwając dachówkę i pokrywając go blachą. W latach 90. XX stulecia w pd. części podwórza utworzono prowizoryczny parking dla samochodów, kładąc kilka płyt betonowych. W pierwszych dwóch dekadach XXI w. elewacja frontowa budynku była dwukrotnie odnawiana i malowana.

Opis obiektu

Kamienica ustawiona kalenicowo w pn. pierzei ul. ks. Jałowego w linii zabudowy. Budynek na rzucie prostokąta, z oficyną dobudowaną do elewacji tylnej. Murowany z cegły, otynkowany i podpiwniczony o dwóch kondygnacjach zwrócony frontem na pd,. nakryty dachem dwuspadowym pokrytym blachą. Elewacja frontowa o dziewięciu osiach (ośmioosiowy symetryczny korpus oraz jednoosiowa część z przejazdem bramnym) z charakterystycznym ryzalitem w części środkowej elewacji frontowej. Elewacja frontowa podzielona jest horyzontalnie gzymsami kordonowymi i osadzona na gładkim cokole z oknami prostokątnymi w 1. i 2. kondygnacji. W ściance kolankowej umieszczone są małe prostokątne okienka, a na poziomie cokołu cztery nieco większe, również prostokątne okienka piwniczne. W 2. kondygnacji pilastry akcentują ryzalit, który zwieńczony jest  trójkątnym tympanonem, nadającym budynkowi klasycystyczny charakter. Nad tympanonem znajduje się prostokątny murek, który ozdobiony jest oryginalną blaszaną sterczyną w formie liścia palmy. W elewacji tylnej o gładkiej fakturze tynków występują dwa balkony komunikacyjne z metalowymi balustradami zarówno w 1., jak i 2. Przejazd bramny we wsch. części kamienicy sklepiony jest segmentowo i obecnie nie posiada drzwi. Drzwi wejściowe do budynku od strony pn. dwuskrzydłowe, płycinowe umieszczone w osi środkowej. Wnętrze kamienicy dwutraktowe z obszerną sienią ze schodami i wejściem do piwnic w trakcie drugim od strony pn. Schody w sieni drewniane osadzone na wspornikach z drewnianymi tralkowymi balustradami i profilowanymi poręczami. Piwnice w układzie korytarzowym ze sklepieniami segmentowymi.

Dostępność obiektu. Zabytek dostępny z zewnątrz.

Autor noty: dr Andrzej Gliwa, 30-08-2024 r.