Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Plebania - Zabytek.pl

Plebania


budynek mieszkalny 1906 r. Brzeziny

Adres
Brzeziny, 619

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. ropczycko-sędziszowski, gm. Wielopole Skrzyńskie

Plebania, jak każda stanowi nieodłączny element parafii. W Brzezinach, jej prostą bryłę wyróżnia stosunkowo bogaty detal architektoniczny i zróżnicowany dobór użytych materiałów: kamień, drewno i cegła wyeksponowane na tle tynkowanych elewacji.

Historia

Budynek plebani przy kościele pw. św. Mikołaja Bpa wzniesiony został na początku XX wieku, na niewielkim wzniesieniu na zachód od świątyni. Już w 1900 roku Komitet Parafialny biorąc pod uwagę zły stan istniejącej plebani i wikarówki postanowił wybudować nowy budynek za kwotę 12.000 koron. Jedocześnie powierzył sporządzenie planu i kosztorysu Adolfowi Zajączkowskiemu. W 1901 roku plany inwestycyjne zostały zatwierdzone, lecz trudno było znaleźć wykonawcę prac za wskazaną kwotę. Realizacji inwestycji podjął się proboszcz ks. Stanisław Golonka, wykorzystując zasoby drewna z lasów plebańskich. Prace budowlane prowadził podmajster Michał Topolski z Ryglic. Ostatecznie w 1906 roku budowa plebani została ukończona. Remont przeprowadzony po 1945 roku obejmował również dobudowę niewielkiego aneksu przy tylnej elewacji od północy, który został rozebrany podczas ostatniego remontu. Plebania pełniła swoją funkcję do lat 80. XX wieku. W 2011 roku zakończono kompleksowy remont konserwatorski obiektu, z adaptacją budynku na cele muzealne i społeczne (działalność parafian).

Opis

Plebania usytuowana jest na zachód od założenia kościelnego, w sąsiedztwie budynków gospodarczych. Wymurowana została z cegły i otynkowana, osadzona na kamiennym cokole. Założona jest na rzucie wydłużonego prostokąta. To budynek  parterowy, z drewnianym gankiem konstrukcji słupowej ozdobionym ciesielsko-snycerską dekoracją w szczycie, przekryty dachem dwuspadowym, dachówką ceramiczną. Elewacje,  frontowa i tylna, siedmioosiowe ujęte są lizenami. Lizeny, nadokienniki oraz okulusy nad każdym z okien pod okapem budynku wyróżnia ceglany wątek z ciemną fugą, mocno wyeksponowane na jasnej elewacji. Dodatkowo nadokienniki oraz okulusy połączone są w poziomie ze sobą ceglanym wątkiem podkreślającym horyzontalny układ elewacji. Elewacja boczna od południowa jest trzyosiowa, z dwoma oknami i blendą od zachodu, dekorowana analogicznie jak frontowa. W jej szczycie znajdują się dwa okna ujęte pionowym i poziomym deskowaniem. W elewacji szczytowej od północy, czteroosiowej znajduje się drugie wejście do budynku i dwa okna w szczycie (już bez szalowania). 

Dostęp do zabytku zewnątrz bez ograniczeń. Wnętrze po uzgodnieniu w Kancelarii Parafialnej, tel. 17 223 32 14; e mail: xjozefklosowski@gmail.com

Oprac. dr Jadwiga Stęchły, OT NID w Rzeszowie, 27.11.2025 r.

Rodzaj: budynek mieszkalny

Styl architektoniczny: nieznana

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.13568, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.221267