kamienica, Opole
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Historia

Secesyjna kamienica jest jednym z charakterystycznym budynków w centrum Opola. Zachowała swój pierwotny plan, bryłę, kopozycję i detal architektoniczny.
Budynek powstał ok. 1910 r. W latach 30. XX w. przeprowadzono modernizację parteru. W kresie międzywojennym, na parterze kamiennicy, mieścił się znany w ieście dom towarowy „Bazar” pana Engelberta Golda, w którym to handlowiec sprzedawal wszystko po 95 fenigów za sztukę.
Kamienica nie uległa zniszczeniu podczas II wony światowej. Po jej zakończeniu, przeszła na własność Skarbu Państwa i funkcjonowała jako budynek usługowy. Po 1945 r. wykonano drobne remonty i dokonano nowego podziału wnętrz. Przez wiele lat budynek był siedzibą I Oddziału PKO w Opolu. Od wielu lat budynek był nieużytkowany - obecnie w trakcie modernizacji.

Opis

Kamienica zlokalizowana jest w śródmieściu Opola, w jego centralnej części, poza obwodem średniowiecznego układu urbanistycznego. Jest budynkiem narożnym usytuowanym u zbiegu ulic Damrota i Krakowskiej, założonym na planie litery „C”. Po stronie północnej obiekt graniczy z budynkiem domów handlowych „Domy Centrum”, po stronie wschodniej znajduje się park.
Jest to obiekt murowany z cegły, tynkowany, czterokondygnacyjny, z użytkowym poddaszem, podpiwniczony, zwieńczony dachem dwuspadowym krytym dachówką. Bryłę budynku wyróżnia trzyosiowy wykusz znajdujący się w południowo-zachodnim narożniku, na wysokości drugiej i trzeciej kondygnacji, zwieńczony balustradą. Od strony ulicy Damrota, środkową część dziewięcioosiowej elewacji zdobi pseudoryzalit poprzedzony drugim wykuszem znajdującym się na elewacji budynku. Obejmujący cztery osie prostokątny wykusz, wsparty zdwojonymi konsolami, rozciągający się na wysokość drugiej i trzeciej kondygnacji, zwieńczony jest balkonem z murowaną balustradą. Ryzalit ujęty jest boniowanymi w tynku lizenami a całość w partii dachu wieńczy szczyt o profilu wklęsło-wypukłym. Elewacja zachodnia czteroosiowa, z prostokątnymi witrynami w przyziemiu. Otwory okienne są prostokątne, w części mieszczącej poddasze zwieńczone łukiem pełnym, a przestrzenie międzyokienne wypełnione pionowymi pasami. Poddasze oddzielone jest od niższych kondygnacji gzymsem kordonowym nakrytym wąskim daszkiem pulpitowym. Kamienica przy ulicy Damrota jest przykładem, gdzie po raz pierwszy zastosowano sklepienie Akermana. Modernistyczny portal z lat 30 XX w., posiada charakterystyczne obramienie dekorowane rowkowaniem, w którym zachowała się krata stalowa, opuszczana przy pomocy korby w stalowych prowadnicach. W czasie przekształcenia budynku na poziomie przyziemia na lokal usługowy, wprowadzono nowe wejście do części bankowej w miejsce witryny w elewacji południowej.
We wnętrzu budynku zachowała się oryginalna klatka schodowa z drewnianymi balustradami tralkowymi, słupkami zdobionymi ornamentem secesyjnym i profilowaną poręczą. Oryginalna jest również stolarka drzwiowa (drzwi płycionowe, ościeżnice zdobione w nadprożu trójkątnym naczółkiem z plakietkami z numerem pomieszczenia). Na poziomie drugiego piętra w jednym z pomieszczeń na uwagę zasługuje także secesyjna sztukateria. Nowatorskim rozwiązaniem jest znajdujący się we wnętrzu na poziomie przyziemia – słup nośny podpierający krzyżowy system podciągów stalowych, na których oparte są stropy Akermana (nad parterem i I piętrem).

Zabytek dostępny z zewnątrz.

Oprac. Joanna Banik, Katarzyna Latocha, OT NID w Opolu, 18.07.2018 r.

Bibliografia:

  • Borkowski M., Opole przełomu wieków XIX/XX, Łódź 2015.
  • Hamada A., Architektura Opola wpisana w dzieje miasta, Opole 2008.
  • Studium historyczno-urbanistyczne miasta Opola, Katalog zabytków – Opole Wschód, PKZ Wrocław 1990, [w:] zbiory WUOZ w Opolu.
  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa: budynek banku, ul. Damrota 1 w Opolu, oprac. W. Żurakowski, 2011 [w:] zbiory WUOZ w Opolu.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 1910 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Damrota 1, Opole
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. Opole, gmina Opole
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

uzupełnij dane tego obiektu

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy