Historia

Dobra w Ścinawce Górnej wzmiankowane około połowy XIV wieku. Nowy folwark zbudowany w obecnym miejscu przed 1447 rokiem i wielokrotnie przebudowywany, w tym w czasach nowożytnych. W XVI lub XVII wieku przy dworze ukształtowana platforma wzmocniona ziemnymi skarpami, na której założony dziedziniec gospodarczy, początkowo mniejszy niż obecnie. Z jego południowej pierzei wyprowadzona ku wsi droga dojazdowa, przy dworze rozmieszczone budynki o różnych funkcjach. Bliżej dworu wzniesiona oficyna-kancelaria dworska, a dalej zbudowane budynki gospodarcze, w tym spichlerze. Jeden z nich, zachowany, usytuowany na północny-zachód od oficyny-kancelarii, na skarpie przy południowo-zachodnim narożniku majdanu gospodarczego. Zapewne zbudowany już w 1. ćwierci XVII stulecia, biorąc pod uwagę, iż na jego elewacjach dawniej relikty sgraffita, obecnie nieczytelne.

Dziś zachowane późnorenesansowe szczyty z bocznymi wypełnieniami w formie ćwierćkola, z naczółkiem w formie półkola, nawiązujące do form wczesnorenesansowej attyki inspirowanej renesansem weneckim. Co więcej nisze okienne rozglifione uskokowo jak w renesansowym dworze. Spichlerz przebudowany w latach 1660 lub 1669 z zachowaniem bryły, szczytów i dwóch równoległych dachów. Trudne do rozstrzygnięcia, jaka wówczas wybrana koncepcja wystroju elewacji, ale zastosowane zapewne narożne, przemienne boniowanie i gzymsy, co charakterystyczne dla początkowej fazy wczesnego baroku na Śląsku (około 1638–1670). Zastosowane też bardzo skromne, listwowe obramienia otworów. W 1. ćwierci XVIII wieku na wschodniej elewacji spichlerza umieszczony herb hrabiego Johanna Franza Antona von Götzen (1693-1738), obecnie zdemontowany. W XIX wieku wnętrze spichlerza przeznaczonego na gorzelnię przebudowywane. Od lat 90. XX wieku budynek nie użytkowany, niszczejący. W latach 2012–2015 odbudowany dach.

Opis

Renesansowo-barokowy spichlerz dworski zbudowany na skarpie przy południowo-zachodnim narożniku majdanu gospodarczego, dość blisko dworu. Murowany z czerwonego piaskowca z dodatkiem cegły, tynkowany. Wzniesiony na planie czworoboku zbliżonego do rombu, z nieregularnym układem przestrzennym wnętrza. Częściowo podpiwniczony, dwukondygnacjowy, nakryty dwoma równoległymi, dwuspadowymi dachami. W elewacjach otwory rozmieszczone stosownie do potrzeb, a w elewacjach szczytowych regularniej. Portal w elewacji wschodniej w kamiennym, prostym, listwowym obramieniu. Okna w obramieniach podobnych, ale tynkowych. Elewacje dzielone gzymsem nad przyziemiem, profilowanym gzymsem koronującym, gzymsami w partii szczytów zespolonymi z głowicami rozmieszczonych tu pilastrów. Szczyty obramione dodatkowo profilowaną ramą i zwieńczone obeliskami. Wnętrza przyziemia pierwotnie sklepione, obecnie wnętrze budynku jednoprzestrzenne.

Zabytek dostępny przez cały rok.

Oprac. Iwona Rybka-Ceglecka, OT NID we Wrocławiu, 03-08-2016 r.