Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Zespół cerkwi greckokatolickiej pw. św. Paraksewii, ob. kościoła filialnego rzymskokatolickiego pw. św. Mikołaja - Zabytek.pl

Zespół cerkwi greckokatolickiej pw. św. Paraksewii, ob. kościoła filialnego rzymskokatolickiego pw. św. Mikołaja


cerkiew 1896 - 1912 Kuryłówka

Adres
Kuryłówka, 98

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. leżajski, gm. Kuryłówka

Cerkiew w Kuryłówce posiada charakterystyczną formę architektoniczną typową dla nurtu poszukiwań stylu narodowego w architekturze cerkiewnej. Zespół cerkiewny wyróżnia się w krajobrazie kulturowym miejscowości i jest jej materialnym świadectwem wielokulturowości i wielonarodowości.

Historia

Prawosławna parochia w Kuryłówce powstała prawdopodobnie już w XVI stuleciu. Od XVII wieku była parafią greckokatolicką z drewnianą cerkwią, którą rozebrano w końcu XIX wieku, budując na jej miejscu nową, okazałą świątynię murowaną. Cerkiew ta wzniesiona została w latach 1896-1903 według projektu ukraińskiego architekta Wasyla Nahirnego, twórcy około 200 projektów cerkwi, z inicjatywy parocha Tomasza Szumiało. W 1923 roku wnętrze świątyni dekorowano figuralną polichromią wykonaną pod kierunkiem Pawła Zaporożskiego Po 1945 roku świątynia została opuszczona i przeznaczona na magazyn gminnej spółdzielni. W 1981 roku obiekt przekazano katolikom i po wykonanym w roku następnym remoncie zaadaptowano na kościół. W 1912 roku na północ od cerkwi zbudowano murowana dzwonnicę.

Opis     

Zespół cerkiewny zlokalizowany jest w centralnej części miejscowości przy dawnej głównej drodze biegnącej przez wieś. Zespół składa się z dawnej cerkwi, dzwonnicy i grekokatolickiego cmentarza przycerkiewnego. Zespół znajduje się na niewielkim wyniesieniu ponad doliną Sanu. Na północny zachód od cerkwi, w linii ogrodzenia znajduje się murowana, parawanowa dzwonnica. Całość wydzielona jest metalowym ogrodzeniem.

Zabytek dostępny z zewnątrz.

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 09.01.2025 r.

Bibliografia    

  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Kuryłówka. Cerkiew grekokatolicka pw. św. Mikołaja, oprac. B. Podubny, Archiwum NID, 2011.
  • Krasny P., Architektura cerkiewna na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej 1596-1914, Kraków 2003.
  • Nałęcz A., Cerkwie greckokatolickie w diecezji przemyskiej po roku 1945. Zarys problematyki, Przemyśl 1988.
  • Rocznik Archidiecezji Przemyskiej 1997. Album, Przemyśl 1997.
  • Saładiak A., Pamiątki i zabytki kultury ukraińskiej w Polsce, Warszawa 1993.

     

Rodzaj: cerkiew

Wyznanie: greckokatolickie

Forma ochrony: Rejestr zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_ZE.3505