zbiorowa mogiła powstańców śląskich, Olszowa
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

zbiorowa mogiła powstańców śląskich

Olszowa

photo

Mogiła zbiorowa powstańców śląskich w Oleśnicy.

Historia 

W zbuorowej mogile pochowano szczątki następujących powstańców śląskich z okresu III powstania śląskiego: Franciszka Kandziory – lat 26, Ryszarda Małka, lat 19, Stefana Muszalskiego – lat 19 i Jana Musioła – lat 20. Byli oni robotnikami dworskimi i mieszkańcamy Olszowej. Nie wiadomo, czy brali oni udział w powstaniu (najprawdopodobniej powstańcem był tylko Ryszard Małek). Za propolskie sympatie zostali wydani Niemcom 10 czerwca 1921 r. przez praktykanta dworskiego o nazwisku Gabor. Prowadzono ich przez wieś z rekoma założonymi w tył głowy i kazano śpiewać niemieckie pieśni. Rozstrzelani zostali w lesie koło Olszowej w dniu 10 czerwca 1921 r. Ojciec Ryszarda Małka odnalazł grób. Zwloki przewieziono na cmentarz i pochowano w dniu 12 czerwca 1921 r. bez udziału księdza, któremu zakazali udziału w pogrzebie pod groźbą kary śmierci. 


W 1988 r. mogiłę wpisano do rejestru zabytków województwa opolskiego. Na tablicy nagrobnej wykonanej z jasnego marmuru widniała wówczas następująca inskrypcja: „WIECZNA CHWAŁA BOHATEROM / POLEGLYM W POWSTANIU ŚLĄSKIM / POD GÓRĄ ŚW. ANNY W ROKU / 1921 / MUSIOŁ, MUSCALSKI / KANDZIORA, MAŁEK.

Opis

Mogiła zbirowa powstańców śląskich znajduje się na cmntarzu parafialnym w Olszowej. Grób usytuowany jest przy samej granicy ogrodzenia. Znajdują się w nim prochy 5 powstańców śląskich: Richard Małek, Franc Kandziora, Jan Musioł, Stefan Muszalski i Jan Ciomerlik. 

Mogiła ma kształt prostokątny. Wnetrze marmurowej ramy wypełnia drobny kamień na którym ustawione są w równych odległościach trzy kamienne płyty nagrobne. 

Na pierwszej widnieje napis: Tu spoczywają w Bogu / Jan Musioł / Stefan Muszalski / Richard Małek / Franc Kandziora.

Na drugiej (środkowej) widnieje następujący napis: WIECZNA CHWAŁA / BOHATEROM / POLEGŁYM W POWSTANIU / ŚLĄSKIM / POD GÓRĄ ŚW. ANNY / W ROKU 1921 / MUSIOŁ / MUSZALSKI / KANDZIORA / MAŁEK.

Na trzeciej płycie nagrobnej widnieje napis: WIECZNA CHWAŁA / BOHATEROM / POLEGŁYM W POWSTANIU / ŚLĄSKIM / POD GÓRĄ ŚW. ANNY / W ROKU 1921 / CIOMERLIK JAN. 

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Joanna Banik, OT NID w Opolu, 10.06.2020 r.

Bibliografia

  • Encyklopedia Powstań Śląskich, Opole 1982.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, red. T .Chrzanowski, M. Kornecki, T.VII, woj. opolskie, z.14. powiat strzelecki.
  • Ksiega zgonów nr 3 Parafii Klucz za rok 1921, nr 14, 15, 16 i 17. 
  • Teczka obiektu (karta ewidencyjna Pomnika Pamięci Narodowej, decyzja o wpisie do rejstru zabytków woj. oposkiego) [w:] zbiory WUOZ w Opolu
  • Wyglenda J., Plebiscyt i powstania śląskie, Opole 1966. 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cmentarz
  • Chronologia: 1921 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Olszowa
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. strzelecki, gmina Ujazd - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy