kościół parafialny pw. św. Małgorzaty, Czerniewice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kościół parafialny pw. św. Małgorzaty

Czerniewice

photo

Przykład drewnianej architektury sakralnej z XV wieku.

Historia

Historia budowy obiektu w latach 1413 – 1916  
Kościół p.w. Św. Andrzeja Apostoła w Czerniewicach został ufundowany przez miejscowych dziedziców Mieczysława, herbu Łabędź, oraz jego syna Andrzeja Rzeszotko. Istniał on prawdopodobnie już przed 1350 rokiem. Właśnie Mieczysław z synami Andrzejem, Dominem, Mikołajem i Mieczysławem utworzył fundację kościoła. Po określeniu uposażenia w gruntach, młynie, daninach i dziesięcinie folwarcznej kościół został erygowany w 1413 roku przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Mikołaja Trąbę. Na początku wieku XVI, kiedy to dziedziczką Czerniewic była Katarzyna Kuczka proboszczem został Aleksy ze Skrzyna. Wówczas do parafii, liczącej 144 mieszkańców, należały Czerniewice, Studzianki, Wielka i Mała Wola. W 1609 roku właścicielem Czerniewic stał się Stefan Rudzki, herbu Wąż.  Przypuszcza się, iż wykonany z drzewa modrzewiowego kościół, spłonął w 1656 roku, gdy cofające się wojska szwedzkie spaliły również wieś. Kościół odbudowano w XVIII. Mimo, iż zniszczono dokumenty stanowiące źródło informacji o minionych czasach, fakt całkowitego zniszczenia obiektu podważają bieżące opinie i badania konserwatorskie.


 Kolejnym właścicielem, dbającym o powiększanie majątku rodziny przy jednoczesnym odpowiednim nim zarządzaniu, został Aleksander Felix (Feliks) Lipski, starosta rawski, herbu Łada. Znak rodowy, tego zaliczanego do najlepszych mówców łacińskich owych czasów właścicieli ziemskich, do dnia dzisiejszego stanowi herb gminy i Czerniewic. W 1699 roku probostwo objął ks. Mikołaj Szczepanowski. 
Od II. połowy XVIII wieku, dzięki zachowanej części Protokołów Wizytacyjnych oraz pojedynczym dokumentom kościelnym, rozproszonych po wielu archiwach w Polsce, możemy dowiedzieć się więcej na temat chociażby wyposażenia kościoła oraz dóbr parafialnych.  
O szczegółowym wyposażeniu kościoła w XVIII wieku dowiadujemy się z dokumentów wizytacyjnych z 1762 roku. Kościół posiadał wówczas cztery ołtarze:  główny Św. Trójcy oraz boczne: Matki Boskiej Częstochowskiej, Pana Jezusa Ukrzyżowanego, Św. Andrzeja Apostoła. Przytoczono wówczas Inwentarz rzeczy świętych, gdzie wymieniono:

  • trzy Ornaty: aksamitny czerwony z stułą i manipularzem, czerwony grodeturowy z rekwizytami, czarny kamlotowy i kałamajkowy, z rekwizytami.
  • dwa Antependium: aksamitne czerwone, czerwone atłasowe z herbami. 
  • Sukno czerwone na gradusy i dywan. 
  • Welum niebieskie wyszywane jedwabiem, drugie żółte atłasowe, w środku imie Jezus.Komża muślinowa nowa.
  • trzy obrusy.
  • dwie pary lichtarzy cynowych, jedna para drewnianych ołowiem oblewanych. 
Oraz pozostałe elementy:
sześć korporałów, kropielnicę cynową. Umbrela kitajką czerwoną powleczona zamiast baldachimu. Umbraculum gazowe, srebrem przerabiane, do zasłaniania Najświętszego Sakramentu, jeden konfesjonał, dziewięć ławek i Stelle w chórze mniejszym. 

W Protokole znajdujemy również informacje dotyczące stanu zachowania obiektu, gdzie wzmiankuje się nową zakrystię z kratami w oknach, malowaną ambonę umieszczoną pośrodku kościoła, po stronie Ewangelii. Wymienia się podłogę wykonaną z desek oraz odnowiony i pomalowany strop. Chór i ściany zostały różnokolorowo ozdobione. Protokół nie zawiera żadnych informacji o sposobie i rodzaju zdobień. Zapisano również, iż naprawiono dach pod gontem, postawiono wieżyczkę z dzwonem w dobrym stanie. Na wyposażeniu kościoła znajdowały się przenośne organy, tzw. pozytyw o sześciu głosach dobrych, z dwiema bębnami, których data powstania nie jest znana. 

Z otoczenia kościoła wspomina się również dzwonnicę drewnianą, stojącą ku zachodowi o pięciu dzwonach. Dalej wymienia się kostnicę od strony północnej oraz dobrze ogrodzony cmentarz, z zamykanymi bramami. Nie pominięto wystawionej w 1757 roku zadbanej, jednoizbowej plebanii z alkierzem skierowanej od północy ku kościołowi. Znajdziemy tam również opis dawnego browaru jak również przyległych stodół i stajni. 

Typowym było również opracowywanie „Spisu Inwentarza” parafii, gdzie znajdujemy informacje na temat należących doń wsi oraz przechowywanego inwentarza. Informacje te powtarzane są i uzupełniane podczas kolejnych wizytacji. Parafia prowadziła również Rejestr przychodów i wydatków, który dawał obraz jej gospodarności.

16.07.1776 roku parafię objął ks. Antoni Kamiński. Nowym właścicielem dóbr Czerniewice z przyległościami (Studzianki, Zagóry) stał się 4.06.1796 Antoni Turski, który następnie sprzedał dobra Stanisławowi Lipskiemu, herbu Grabie. Ten natomiast w 1809 roku założył nową osadę, której nadał nazwę Stanisławów Lipski, a w 1820 roku również wieś Teodozjów. W kolejnych latach Czerniewice zmieniały właścicieli: 1832 Andrzej Marszewski, 1833 Kacper Kuczyński, 1837 Jan Wojciech, Józef Lechowski. Za gospodarowania ostatniego z wymienionych właścicieli w parafii przybyło instytucji: w 1841 roku Sąd III Okręgu powiatu rawskiego, gmina, szkoła i dom schronienia dla starców i kalek. Opiekę nad obiektami objął ks. proboszcz Jan Klemens Uchański. W latach 1845-1846 miał miejsce zamiana gruntów kościelnych z sześciu miejsc na jedno wokół kościoła, co poświadczone zostało notarialnie w obecności ks. Andrzeja Radomińskiego oraz Jana Lechowskiego. W latach 1818 – 1866 dokonywano regularnie okresowo Spisu inwentarza jak również opis stanu kościoła.
Okres I Wojny Świtowej nie był łaskawym dla świątyni. Niemcy w latach 1914 - 1918 zamienili obiekt na stajnię dla koni, którym za derki posłużyły szaty liturgiczne. 

Remonty obiektu – od 1916 - 2012
Szkody majątkowe wynikłe w okresie I Wojny Światowej zmusiły ówczesnego księdza proboszcza Józefa Czernieckiego do powołania w 1916 roku dozoru kościelnego. Pomoc materialna była w tych czasach ograniczona dlatego też niezbędne prace remontowe trwały, aż do 1938 roku. Ze składek parafian oraz ówczesnych dziedziców Adolfa Buchowskiego, Heleny Lechowskiej, Tytusa Wilskiego wyposażono wnętrze kościoła w nowe sprzęty, naczynia oraz szaty liturgiczne. 

Od 1948 roku za sprawą proboszcza ks. Henryka Bogackiego rozpoczęły się prace remontowe kościoła polegające na zmianie struktury wewnętrznej obiektu. Forma taka była podtrzymywana również przez kolejnych duchownych obejmujących probostwo czerniewickie. Wymieniono wówczas część bardziej uszkodzonych przyciesi, sprostowano chylący się kościół, wyremontowano wieżyczkę i założono piorunochrony. W 1957 roku dzięki działaniom ks. Kazimierza Ignaczuka przeprowadzono gruntowny remont wewnątrz i na zewnątrz kościoła. Usunięto rysy i odpryski z tynku, omalowano ściany i sufit kredą, odremontowano podłogę, odmalowano ambonę, tabernakulum, ozdabiając je na złoty kolor. Przerobiono dach na zakrystii. Wprowadzono elektrykę. Wzbogacono również wyposażenie Kocioła. Przeprowadzono wówczas, renowację ołtarzy.

Ksiądz Aleksander Kamiński, będący proboszczem od 1959 roku, przeprowadzał dalsze prace remontowe. W okresie dziesięciu lat pomalowano sufit kościoła umieszczając tam obrazy nawiązujące motywami do Litanii Loretańskiej, obito deskami starą lamperią. W 1960 roku przeprowadzono remont dachu polegającym na wymianie 75 m2 gontu. 

W 1970 roku za księdza Jerzego Biernackiego wymieniono oświetlenie i nagłośnienie kościoła. Zakupiono kredens do zakrystii na szaty liturgiczne i wyposażenie salek katechetycznych. 

Kolejny proboszcz ksiądz Henryk Sobiecki kontynuował systematycznie kolejne prace remontowe. W 1977 roku pomalowano wnętrze kościoła i ołtarze, wymieniono dach na gontowy. W 1978 roku kolejny raz wymieniono nagłośnienie, założono podwójne okna oraz zamontowana podwójne piece akumulacyjne.

W 1988r administracja parafii zajął się ksiądz Stanisław Ciąpała. W roku 1991 w dalszym ciągu odświeżono kościół malując ściany, odświeżając boazerię, zamalowując na suficie adorację Trójcy Świętej. Odnowiono również obrazy Matki Boskiej Anielskiej (1992 rok) i Matki Boskiej Częstochowskiej (b.d.) oraz w późniejszym okresie rzeźbę Jezusa Chrystusa Ukrzyżowanego (2007 rok).Od 1995 roku ksiądz Henryk Sobiecki oraz od 2005 ksiądz Krzysztof Osiński realizują projekt budowy nowego, murowanego obiektu, co powoduje naturalne wyłączenie z użytkowania i powolne niszczenie drewnianego kościoła. Jednak w roku 2014 administratorem parafii zostaje ksiądz Adam Kostrzewa, którego misją staje się odrestaurowanie zabytkowego kościoła. 

Restauracja obiektu 2013 -2017
W 2013 roku przeprowadzono, pod kierownictwem Jakuba Bałtowskiego, badania do opracowania prac konserwatorskich niszczejącego obiektu. Ich wyniki dały przypuszczenie, iż okres powstania kościoła mógłby być znacznie wcześniejszy (XV wiek), niż podawany w dotychczasowych źródłach  (XVIII wiek). Potwierdziły to przeprowadzone w 2015 roku badania dendrochronologiczne, w trakcie których stwierdzono, iż budulec wykorzystany do ścian zrębowych stanowi drewno modrzewiowe ścięte w latach 1422 - 1423. Opierając się na opinii prowadzącego badania, Marka Krąpca, przyjęto, iż drewno to nie nosiło śladów wtórnego użycia. Uznaje się więc, iż istniejący obecnie kościół pw. Św. Andrzeja Apostoła powstał za sprawą starań, dziedziców dóbr Czerniewic Mieczysława i Andrzeja Rzeszotków w XV wieku. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdza się również, iż znacznie później powstała więźba dachowa, do której budowy wykorzystano belki drewniane z XVII wieku oraz lat 20. XIX wieku. Uznano również, że wydłużenie kościoła oraz dobudowanie kruchty miało miejsce po 1740 roku.   
Odkrywki archeologiczne wykonane na zewnątrz budynku od strony północnej prezbiterium potwierdziły przypuszczenia, iż w tym miejscu mogła znajdować się pierwotnie zakrystia. Na sugestię taką wskazywał zamurowany cegłą otwór komunikacyjny. W odległości około 3,50 metrów od kościoła odkryto relikt fundamentu północnej ściany zakrystii. 
Przeprowadzone we wnętrzu świątyni odkrywki, wskazały na fakt, iż we wnętrzu budynku dokonywano licznych pochówków. Dowód stanowiły co prawda jedynie pojedyncze ułamki naczyń ceramicznych. Ale znaleziono również fragment, wykonanego z piaskowca, epitafium, który kształtem od spodu był dopasowany do marmurowej krypty. 
Pozostałe odkrywki potwierdziły kolejne fazy budowy koscioła, gdzie fundamenty prezbiterium i pierwotnej partii nawy zbudowano w pierwszej kolejnosci i w zblizony sposób, a fundamenty wydłuzonej części oraz kruchty są późniejsze. Obecnie występująca wieżyczka z sygnaturką znajdująca się w szczycie elewacji frontowej jest elementem wtórnym w stosunku do nawy przedłużonej. Natomiast w obrębie więźby dachowej na odcinku nawy przy prezbiterium widoczne były ślady po wieńczącej niegdyś świątynie niewielkiej sygnaturce, obecnie ponowie zamontowanej.

Polichromie
Na podstawie badań spoiw, wykonanych przez Jacka Bagniuka, przyjmuje się, że polichromia została wykonana w technice temperowej, przypuszczalnie w 1645 roku, na podobraziu z drewnianych bali. Jednak ze względu na ich niejednolity charakter mogą pochodzić z różnych, również wcześniejszych okresów. Niestety zniszczona, pociemniała i miejscami przebielona warstwa malarska utrudniała rozpoznanie ikonografii. 

Obecnie trwaja prace nad obiektem, a program konserwatorski przewiduje pełną jego restaurację.

Opis

Obiekt znajduje się w centrum wsi Czerniewice przy skrzyżowaniu dróg lokalnych. Otoczony jest murem ceglanym z żelazną bramą i dwoma furtkami od strony zachodniej oraz furtką od strony wschodniej prowadzącą na plebanię. Bezpośrednio z północnej strony kościoła znajdował się ogród parafialny, pierwotnie stanowiący cmentarz. Zauważyć tam można studnię z drewnianym żurawiem. W obrębie działki, w jej południowo-zachodnim narożu posadowiona jest XVIII-wieczna drewniana dzwonnica na planie zblizonym do kwadratu. Orientowany, jednonawowy kościół z węższym zamkniętym wielobocznie prezbiterium posiada dwuspadowy pokryty gontem dach. Pierwotnie pośrodku dachu znajdowała się mała kopuła obita płaską blachą z żelaznym krzyżem na szczycie, zdemontowana w nieznanym okresie. Obecnie znajduje sie tam sygnaturka pokryta gontem z żelaznym krzyżem.  Szczyt elewacji frontowej wieńczy dwukondygnacyjna wieżyczka równiez pokryta gontem z żelaznym krzyżem. W północnej śćianie prezbiterium widoczny jest otwór drzwiowy prowadzący pierwotnie do starej zakrystii. Od strony południowej znajdują się zakrystia oraz kruchta, a między nimi otwór drzwiowy, prostokątny. Od strony zachodniej niewielki przedsionek, stanowiący główne wejście do kościoła, przykryty daszkiem dwuspadowym z gontu. 

Dwuspadowy dach o konstrukcji drewnianej płatwiowo-jętkowej z zastrzałami w dwóch kierunkach i poziomą belką ściągającą. Płatwie podparte są słupami co pięć krokiew tworzą więzar pełny. Słupy umieszczone są w dwóch rzędach na podwalinach. Na zewnętrznej krokwi przy linii okapu dołożono przesuwnice zmiękczające profil dachu. Na zamknięciu prezbiterium znajduje się dach namiotowy.
Obiekt posiada ściany drewniane o konstrukcji zrębowej, z zewnątrz oszalowane deskami i ujęte w drewniane klistry na śruby żelazne. Obiekt posiada 8 otworów okiennych w formie prosokąta, dzielonych na 4y lub 8 płaszczyzn. Od strony północnej 4y (dwa w prezbiterium, dwa większe w pierwszych przęsłach nawy. Ostatnie przęsło nawy, dobudowane w późniejszym okresie nie posiada otworów okiennych) i analogicznie od strony południowej. Od strony zachodniej, pod gzymsem znajdują się dwa otwory okienne w formie prostokąta, w szczycie powierzchni dachu okrągły otwór okienny dzielony na 4y płaszczyzny. 

Wewnątrz kościoła jeszcze do 2015 roku ściany były potynkowane na trzcinie przy jednoczesnym rozczłonkowaniu kanelowanymi słupami, nad którymi oprofilowany gzyms obiegał kościół. Nawa główna i prezbiterium zamknięte zostały drewnianym stropem płaskim.                        W przedsionku i zakrystii natomiast stropem deskowym imitujący sklepienie kolebkowe, gdzie w zakrystii przechodzi on w płaski. Podłogi w kościele wykonane zostały z desek. Schody wewnętrzne również drewniane policzkowe, prowadziły na chór organowy z przedsionka kościoła.

Wyposażenie:
Wyposażenie kościoła p.w. Św. Andrzeja Apostoła w Czerniewicach sukcesywnie od XVIII wieku było uzupełniane. 
 a) Ołtarz wielki - 
Ołtarz późnorenesansowy, obecnie w konserwacji, pochodzący z około połowy XVII wieku, drewniany o wymiarach 450 cm x 300 cm. Artysta pozostaje nieznany. Kompozycja ołtarza jest architektoniczna, jednopolowa z bocznie umieszczonymi żłobkowanymi kolumnami, o umieszczonych niewielkich główkach putta oraz w dolnej połowie z ornamentem roślinnym. Po środku prostokątnego pola, widnieje rzeźba Jezusa Chrystusa Ukrzyżowanego datowana na I połowy XVII wieku. W jego zwieńczeniu prostokątna tablica z napisem INRI. Powyżej obramienia fryz z umieszczonym ornamentem roślinnym, a powyżej gzyms. Po bokach ołtarzach, umieszczone w ornamentalnie ozdobionych wicią roślinną owalnych płycinach obrazy z przedstawieniami Św. Andrzej Apostoł z lewej oraz Św. Tekli z prawej. Poniżej, symetryczne powtórzenie ornamentu, a nieco dalej odsunięte postacie ewangelistów Św. Łukasza oraz Św. Jana. W polu środkowego przedstawienia umieszczono rzeźby dwóch aniołów pochodzących prawdopodobnie ze zwieńczenia ołtarza. 
Pełnofiguralna rzeźba Jezusa Chrystusa, której autor nie jest znany, wykonana została z puszczańskiego drewna lipowego i polichromowana. Dynamiczne i ekspresyjne przedstawienie postaci nawiązuje do dramatycznego nastroju przedstawienia i jest charakterystyczne do rzeźb tego rodzaju w XVII wieku. Pierwotnie rzeźba umieszczona była na belce tęczowej skąd prawdopodobnie w 1763 roku została przeniesiona do Ołtarza Głównego 
Obraz Św. Andrzeja Apostoła jest obrazem olejnym z I połowy XVII wieku o wymiarach 100cm x 60cm. Postać umieszczona na tle pejzażu, trzymająca między ramionami krzyż w kształcie litery X. Głowa otoczona nimbem.
Obraz Św. Tekli o wymiarach 100cm x 60cm również wykonany techniką olejną, z tego samego okresu. Postać ukazana na tle górzystego krajobrazu. Lekko wygięta w swoja prawą stronę w prawej ręce trzyma krzyż, w lewej palmę. Widoczny jest czarny wąż oraz zielony smok. Nad głową wzbija się gołębica.
Figurka Św. Łukasza wykonana z drewna prawdopodobnie w I połowy XVII wieku, ma 80 cm wysokości. Postać przedstawiona frontalnie, prawa ręka przyciśnięta do boku trzyma zamknięta księgę.
Figurka Św. Jana Apostoła z I połowy XVII wieku o wysokości analogicznej do postaci Św. Łukasza. Święty ukazany frontalnie jako człowiek młody, boso. Ręce zgięte w łokciach, lekko uniesione, w lewej dłoni widoczna księga. Prawa ręka z wyciągniętym palcem wskazującym unosi się nad księgą. Przy lewej stopie widoczny fragment orła.
Tabernakulum wykonane z drewna, ustawione na mensie ołtarzowej. Drzwiczki ozdobione symbolem eucharystycznym.

b) Ołtarze boczne- przeniesione do nowego kościoła

Dwa ołtarze boczne, które ufundowane zostały w 1871 roku przez Wojciecha Fetrasiewicza. Obydwa drewniane, architektoniczne, gdzie obraz ujęty został w dwie kolumny korynckie, dźwigające architraw, a nad nim gzyms. Nastawa ołtarzowa z obrazem o owalnym kształcie połączona spływami wolutowymi. Kolumny do połowy kanelurowane. Antepedium drewniane z dekoracyjną płyciną.

Przy północnej ścianie nawy umieszczono ołtarz Św.  Andrzeja Apostoła zawierający obraz patrona kościoła o wymiarach 200cm x 100cm. Postać Świętego, podtrzymującego krzyż na prawym ramieniu, ukazana jest na niewielkim wzniesieniu wśród obłoków, w dalszym planie natomiast widać miasto. U góry ołtarza, w owalu obraz Św. Rocha, pochodzący z dawnego ołtarza Św. Antoniego. Obraz wykonany został  techniką olejną na płótnie o wymiarach 100cm x80cm.

Przy południowej ścianie nawy umieszczono ołtarz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, gdzie znajdował się obraz Matki Boskiej Anielskiej. Obraz wykonany został na desce z drzewa lipowego o wymiarach 118,50 cm x 81 cm. Pierwotna warstwa malarska wykonana została w technice mieszanej tempera-olej, natomiast rysunek i podmalowanie temperowe wykończone zostały laserunkami olejnymi.  Czas jego powstania to koniec XVI wieku. Zaprezentowana na nim została postać Matki Boskiej stojąca na półksiężycu, trzymającą na lewym reku Dzieciątko. W prawej dłoni trzyma kwiat. Mały Jezus lewą ręką przytrzymuje gołąbka siedzącego na Jego kolanach. W prawym i lewym rogu obrazu widnieją dwa anioły podtrzymujące koronę nad Jej głową. Tło stanowi złocona płaszczyzna płasko rzeźbiona w promienie i kwiaty wokół całej postaci Matki Boskiej. Ten typ Madonny wywodzi się z kompozycji poświęconych apokaliptycznej Niewieście i jest charakterystycznym w sztuce gotyckiej. W zwieńczeniu ołtarza znajduje się obraz olejny na płótnie z przedstawieniem Św. Anny. Jego wymiary 100cm x80cm. Przedstawienie ukazuje Św. Annę wraz z kilkunastoletnia Marią, siedzącą na kamiennej ławce. Postacie chylą się ku sobie czytając w skupieniu księgę.

c) Obraz Trójcy Świętej Pieta Boga Ojca - 

    Po prawej stronie Ołtarza Wielkiego umieszczony był obraz Adoracji Trójcy Świętej pierwotnie znajdujący się na stropie nawy. Obraz malowany techniką olejną na płótnie z początku XVIII wieku. Obraz o formie prostokątnej zamknięty u góry półkoliście i zaokrąglony w dolnych narożnikach. Kompozycja zamknięta z centralnie umieszczona postacią Boga Ojca trzymającego w ramionach zmarłego Chrystusa. Wokół zgromadzeni aniołowie, gdzie na pierwszym planie znajdują się narzędzia męki pańskiej Arma Christi.
d)  Ambona - 
    Barokowa, prosta drewniana, pięcioboczna, wsparta na słupie ośmiokątnym, pola ścian bocznych wypełnione są dekorowanymi płycinami. Balustrada schodów również drewniana. Prawdopodobnie pochodzi z okresu po renowacji w 1871 roku. 
e) Chrzcielnica -
Barokowa z piaskowca, pokryta farba olejną, o drewnianej stopie i pokrywie z XVII wieku. Pokrywa w kształcie mocno spłaszczonej kuli z tuleją przykrytą kapturkiem o zwieńczeniu w formie owocu granatu. Wysokość jej to 170 cm. Wsparta na kwadratowej podstawie o wymiarach 45 cm x 45 cm. Podstawa w kolorze czarnym, stopa i pokrywa białe, a pozostałe elementy w kolorze oliwkowym. Obecnie znajduje się w nowym kościele.
f) Kropielnica -
Na uwagę zasługuje późnogotycka, poświadczeniowa, kropielnica wykonana  z ciosanego piaskowca, mjuskuły, z napisem IPRA /  1771V lub 1551V  mówiącym o inicjałach fundatora oraz prawdopodobnej dacie powstania. Jednak literatura przedmiotu datuje ją na XVI wiek. Wymiary 85cm x 55 cm. 
g). Lampka wieczna -
 lampka pochodząca już z XIX wieku, wykonana ze stopu miedzi w stylu eklektycznym. Zawieszona na trzech łańcuszkach o ogniwach w kształcie litery S i zakończonych trójdzielnymi listkami. Czasza w kształcie otwartej korony. Część górna zwieńczona ażurowym wzorem winnej o ornamencie roślinnym, część dolna zwężająca się ku dołowi z podwieszaną szyszką. Łańcuchy spięte ażurowym talerzykiem, tworzące koncentrycznie rozmieszczone liście winnej latorośli.
h) Organy - 
Pochodzące z 1850 roku organy z warsztatu ludowego. Kontuar o 49 klawiszach. Prospekt organowy jednosekcyjny, dwu wieżyczkowy na cokole zaczynającym się na poziomie chóru muzycznego. 

Pozostałe wyposażenie kościoła pochodzi z czasów współczesnych

Własność parafii. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Oprac. Aleksandra Preczyńska, studentka UŁ, kierunek Historia Sztuki, 16.08.2019 r. 

Bibliografia

  • Archiwum Państwowe w Łodzi, Mikrofilm, Akta kościoła w Czerniewicach 1818 – 1866, nr akt 123119, Opracowanie z 2014
  • Rocznik Archidiecezji Warszawskiej zawierający spis duchowieństwa i parafii, Warszawa, 1966
  • WUKZ, Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa, Piotrków Trybunalski, Opracowanie J. Gwóźdź z 1967
  • WUKZ, Piotrków Trybunalski, Sygnatura akt 00151 
  • WUKZ, Datowanie bezwzględne próbek drewna z kościoła p.w. św. Andrzeja w Czerniewicach, Piotrków Trybunalski, Opracowanie M. Krąpiec, Cianowice 2015
  • WUKZ, Dokumentacja konserwatorska powykonawczo-ikonograficzna rzeźby Jezusa Chrystusa Ukrzyżowanego, Piotrków Trybunalski, Opracowanie Z. Jasiński, Zgierz 2007
  • B. Adamowicz, Koscioły Czerniewickie – 600 lat parafii, Czerniewice 2013r.
  • J. Łaski, Liber Beneficjorum, T 2, 
  • J.Z. Łoziński, Katalog zabytków sztuki w Polsce, T II, Warszawa 1954
  • A. Napiórkowska, Renowacja kościoła w Czerniewicach, „Gość Łowicki”, 2015
  • F. Sulimierski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1, Wyd. Artystyczne i Filmowe 1975
  • A. Preczyńska, praca licencjacka „Monografia kościoła pw. Św. Andrzeja Apostoła w Czerniewicach”, UŁ, 2018
     

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2. poł. XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Południowa 1, Czerniewice
  • Lokalizacja: woj. łódzkie, pow. tomaszowski, gmina Czerniewice
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy