Baszta Rycerska, Bystrzyca Kłodzka
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Baszta Rycerska przedstawia wartości historyczne jako relikt obwarowań miejskich Bystrzycy Kłodzkiej oraz przykład tego rodzaju miejskich budowli obronnych.

Historia

Bystrzyca Kłodzka został otoczona na pocz. XIV w. pojedynczym pierścieniem murów miejskich. W jego linii wzniesiona tylko jedna baszta nie powiązana z bramami, stanowiąca wyłącznie element fortyfikacji. To baszta Rycerska przy ul. Rycerskiej, zwana też Czarną, Kruczą lub Rzeźniczą. Ta ostatnia nazwa zapewne została jej nadana ze względu na fakt sprawowania opieki nad nią przez cech rzeźników. Baszta Rycerska została wzniesiona w XIV w. (?). Podobna jest do baszty bramnej Kłodzkiej. W 1609 r. nakryta murowanym z kamienia, ostrosłupowym, wielobocznym hełmem. W latach 30. XVIII w. zwieńczona krenelażem. Już w latach 20. XIX w. baszta Rycerska przewidywana wg proj. Karla Friedrifa Schinkla na dzwonnicę kościoła ewangelickiego. W 1843 r. przystosowana do tego celu. Jej górna kondygnacja została przebudowana na izbę dzwonową. Przebite neoromańskie biforia i nowy otwór wejściowy. Baszta jest zwieńczona profilowanym, ceglanym gzymsem. Już na pocz. XX w. nietynkowana, z hełmem osłoniętym blachą. Baszta odnowiona w 2013 roku.

Opis

Baszta Rycerska znajduje się na osi ul. Rycerskiej, na jej pn.-wsch. krańcu. Murowana z kamienia, z przemurowaniami z cegły, nietynkowana. Wzniesiona na planie kwadratu. Pięciokondygancjowa, zwieńczona profilowanym, ceglanym gzymsem koronującym. W elewacjach znajduja się otwory rozmieszczone osiowo. W elewacji od strony ul. Rycerskiej (pd.-zach.) prostokątny otwór wejściowy, powyżej ostrołuczny, gotycki otwór w kamiennym obramieniu. W piątej kondygnacji neoromańskie biforia z ostrołucznymi oknami w ceglanych, uskokowych obramieniach. Podobne biforia w pozostałych elewacjach izby dzwonowej. Ponadto w elewacji od strony ul. Rycerskiej znajdują się resztki kamiennych wsporników ganku i balkonu. Natomiast w elewacji od strony ul. Wojska Polskiego (pn.-wsch.) okna szczelinowe w kamiennych obramieniach. Baszta nakryta ostrosłupowym hełmem, obecnie osłoniętym blachą.

Zabytek dostępny przez cały rok.

oprac. Iwona Rybka-Ceglecka, OT NID we Wrocławiu, 14-12-2015 r.

Bibliografia

  • Bartnik K., Bystrzyca Kłodzka, Wrocław 1992.
  • Rudysz-Tuczyńska K., Układ przestrzenny i architektura średniowiecznej Bystrzycy, „Rocznik Ziemi Kłodzkiej” 1964, t. 6.
  • Volkmer F., Geschichte der Stadt Habelschwerdt in der Grafschaft Glatz, Habelschwerdt 1897.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Wrocław 2006.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: architektura obronna
  • Chronologia: XIV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rycerska , Bystrzyca Kłodzka
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. kłodzki, gmina Bystrzyca Kłodzka - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy