Narodowy Instytut Dziedzictwa en
Ratusze miast województwa opolskiego

kolekcja

Ratusze miast województwa opolskiego

10

Ratusze miast województwa opolskiego

Ratusze miast województwa opolskiego, często niszczone pożarami i przebudowywane, łączą w sobie cechy sztuki kolejnych epok. Niestety nie zachowały się ratusze, których bryła została ukształtowana w okresie średniowiecza. Gotyckie relikty wtopione są m.in. w ratusz brzeski (Piwnica Świdnicka, fragmenty  murów przyziemia), ratusze w Grodkowie, Głogówku, Namysłowie, Głubczycach.

Renesansowy ratusz w Brzegu (1550) jest budowlą jednolitą stylowo, bez wyraźnych przekształceń. Jego charakterystycznym akcentem jest zachodnia elewacja z arkadową loggią, facjatami i wieżyczkami klatki schodowej. Cennym renesansowym zabytkiem jest ratusz  w Otmuchowie (1538), z polichromowanym zegarem słonecznym na narożniku (1575). Ratusz w Głogówku (1608) wyróżnia się ozdobnym południowym szczytem o drobnym, manierystycznym wykroju oraz ustawionymi we wnękach rzeźbami. Elementy renesansowe zachowały ratusze w Paczkowie (malownicza wieża zwieńczona attyką oraz kartusz biskupa Promnitza), Namysłowie (wschodnia elewacja), Grodkowie (wieża).

W dzisiejszym wyglądzie ratuszy najmocniej widoczne są efekty ostatniej stylowej przebudowy, która nadała im charakter klasycystyczny: ratusz w Grodkowie (1840), Namysłowie (1839), Paczkowie (1821-22), Byczynie, Prudniku (1894-6). Przebudowa ta znacznie uprościła podziały elewacji, wprowadzając spokojną, oszczędną artykulację, połączoną z usunięciem starszego detalu. W latach 1818-20 miała miejsce gruntowna przebudowa ratusza w Opolu, podczas której zawaliła się wieża, odbudowywana do 1936  r. Ratusze wzniesione w całości w XIX w. znajdują się w Lewinie Brzeskim, Oleśnie, Baborowie, a także w Strzelcach Opolskich ( z zachowaniem wcześniejszej wieży z XVI w.)

W 1925-1926 r. po pożarze odbudowano ratusz w Kluczborku. Z otaczającego go zespołu kamieniczek zrekonstruowano jedynie dwie. Po zniszczeniach II wojny światowej w różnym stopniu odbudowano ratusze w Głogówku, Byczynie, Głubczycach, Oleśnie; zaniechano odbudowy ratusza w Nysie.