Ratusz, Kluczbork
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Ratusz wraz z ocalałą z pożaru częścią kamieniczek zwanych „dwunastoma apostołami” tworzy blok zabudowy śródrynkowej, będącej centralnym miejscem zabytkowego układu urbanistycznego. Tradycyjnie jest jedną z najważniejszych budowli użyteczności publicznej w mieście.

Historia

Pierwszy, drewniany ratusz powstał prawdopodobnie na pocz. XV w. Po pożarze w 1737 r. odbudowano początkowo dwa pomieszczenia w przyziemiu ratusza (1738-41), cały budynek - dopiero w 1752 r. Po zachodniej stronie ratusza dobudowano 12 szczytowych domów kramarskich, usytuowanych w dwóch rzędach i stykających się tylnymi ścianami, zwanych „dwunastoma apostołami”. W 1925 r. pożar zniszczył większość zabudowy bloku śródrynkowego, najmniej uszkodzone zostały ratusz oraz cztery najbliższe kamieniczki. Zostały one odbudowane w 1926 r. wg proj. arch. A. Lenza, w nawiązaniu do form barokowych. W miejscu pozostałych kamieniczek utworzono skwer miejski. W latach 2011-12 trwał remont ratusza, połączony z rewitalizacją przestrzeni rynkowej.

Opis

Ratusz znajduje się we wschodniej części bloku zabudowy, zajmującego dawniej środek rynku. Wybudowany na planie prostokąta, wydłużonego wzdłuż osi północ - południe. Budynek jest podpiwniczony, dwukondygnacyjny z wysokim, użytkowym poddaszem, kryty dachem mansardowym z lukarnami. Nad południową częścią dachu neobarokowa, ażurowa wieżyczka obita blachą. Ratusz jest murowany z cegły, tynkowany. Wewnątrz sklepienia kolebkowe (piwnica), krzyżowe (przyziemie ratusza) oraz zmodernizowane stropy. Elewacje szczytowe mają niesymetryczną kompozycję, w górnych kondygnacjach umieszczone są prostokątne okna i blendy, w dolnych ozdobne portale wejściowe do budynku. Po stronie południowej znajduje się zejście do piwnicy umieszczone w szyi piwnicznej, nad którą umieszczono dwa okienka ujęte bogatą dekoracją architektoniczno-ornamentalną. Szczyty są dzielone pilastrami, ujęte spływami wolutowymi i zwieńczone trójkątnymi naczółkami. Północny opracowany jest bardziej dekoracyjnie, ze sztukateriami wokół okien i w narożach naczółka. Boczna, wschodnia elewacja w przyziemiu jest 4osiowa, wyżej 6osiowa. Wokół okien i drzwi znajdują się kamienne, częściowo zrekonstruowane obramienia oraz stiukowe dekoracje. Układ wnętrz dwutraktowy, z korytarzem po stronie zachodniej i przejściem do sąsiedniej kamienicy wykutym w części północno - zachodniej. W budynku mieści się obecnie Urząd Stanu Cywilnego.

Wnętrza ratusza dostępne są w godzinach pracy USC, z zewnątrz jest ogólnodostępny.

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, OT NID w Opolu , 22.07.2014 r.

 

Bibliografia

  • Chrzanowski T. Sztuka Śląska Opolskiego od średniowiecza do końca XIX wieku, Kraków 1974.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t.7: woj. opolskie, z.4: pow. kluczborski, oprac. T.Chrzanowski, A.Ciechanowski, Warszawa 1966.
  • Kreuzburg. Stadt und Kreis in Oberschlesien. Geschichte und Erinnerung, bearb.R.Dette, Duderstadt 1900.
  • Materiały z Archiwum WUOZ w Opolu.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: ratusz
  • Chronologia: XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek 1, Kluczbork
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. kluczborski, gmina Kluczbork - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy