Ratusz, Głogówek
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Jeden z najładniejszych ratuszy śląskich, znajdujący się w malowniczo położonym i nasyconym wybitnymi dziełami sztuki Głogówku. Powiązany z postaciami twórców F.A. Sebastiniego i J. Schuberta, jest przykładem późnorenesansowej architektury municypalnej.

Historia

Późnorenesansowy ratusz wzniesiono w 1608 r. z wykorzystaniem wcześniejszych, średniowiecznych fundamentów. Posiadał on dwa dekoracyjne szczyty i wysoką wieżę z wejściem na wysokości pierwszego piętra, przylegającą do północnej elewacji. W 1774 roku prace przy dekorowaniu ratusza podjęli: F. A. Sebastini oraz J. Schubert, pracujący wspólnie także przy innych realizacjach na terenie Głogówka. Sebastini, będący autorem m.in. wspaniałych fresków w miejscowym kościele parafialnym pw. Św. Bartłomieja, wykonał na południowej ścianie znane dziś tylko z opisów malowidła. J. Schubert jest autorem sztukaterii na elewacji wieży oraz posągów (śś. Jan Nepomucen i Florian) ustawionych na wielouskokowych postumentach w narożnych niszach południowej elewacji. W 1880 r. dokonano przebudowy ratusza, podczas której m.in. włączono dolną część wieży w obrys budynku, usuwając przy tym ozdobny szczyt północny. Boczne elewacje otrzymały dekoracje historyzujące - obramienia okien z wydatnymi naczółkami, gzymsy i pionowe pasy boniowania. Dekoracje elewacji całkowicie usunięto w okresie międzywojennym. Podczas działań wojennych w 1945 r. w zniszczone zostały dach, południowy szczyt i boczne elewacje oraz wieża. Po wojnie w latach 1956-57 prowadzono odbudowę ratusza oaz prace konserwatorskie.

Opis

Położony pośrodku rynku ratusz wzniesiono na planie prostokąta, z wieżą włączoną od strony północnej w obrys budynku i głównym wejściem we wschodniej elewacji. Budynek jest częściowo podpiwniczony, dwukondygnacyjny z użytkowym, dwukondygnacyjnym poddaszem. Wieża w dolnej części na rzucie kwadratu, wyżej 8-boczna, z gankiem widokowym, przykryta dwupoziomowym hełmem z ostrosłupowym zwieńczeniem. Narożniki elewacji pokryte są boniowaniem, okna i drzwi ujęte kamiennymi obramieniami, profilowanymi od około 2/3 wysokości. Kondygnacje przedzielone są wąskim gzymsem, pod okapem znajduje się profilowany gzyms koronujący. Północna elewacja szczytowa jest symetryczna względem środkowej osi, z górującym masywem wieży i stiukową płaskorzeźbą z przedstawieniem Sprawiedliwości z Saturnem. Górne kondygnacje wieży rozdzielone są profilowanymi gzymsami i zdobione boniowaniem imitującym kamienne ciosy. W narożach szczytowej elewacji południowej znajdują się wykute w murze wnęki z figurami świętych - śś. Jan Nepomucen i Florian. Przyziemie przekształcone podczas modernizacji wnętrz ok. 1940 r., pierwotnie z trzema portalami wejściowymi. Charakterystyczny szczyt o drobnym, manierystycznym wykroju wydzielony jest z elewacji masywnym gzymsem na konsolkach i wąskim okapem. Płaszczyzna szczytu dzielona jest kolejnymi gzymsami na cztery strefy różnej wysokości, wypełnione niewielkimi pilastrami i okienkami. Na skraju gzymsów osadzone obeliskowe sterczyny. Elewacja wschodnia jest 8-osiowa, z głównym wejściem poprzedzonym dwoma schodkami; zachodnia 7-osiowa, mieszcząca zejście do piwnicy. Wnętrza częściowo zmodernizowane, bez historycznego wyposażenia.

Wnętrza ratusza dostępne są w godzinach pracy Urzędu Miasta i Gminy Głogówek, z zewnątrz ogólnodostępny.

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, NID OT/Opole, 21.07.2014 r.

Bibliografia

  • Chrzanowski T., Głogówek, Wrocław 1977.
  • Kosian A., Führer durch das schöne Oberglogau: der Sinn der Geschichte einer obersohlesischen Kleinstadt, Oberglogau E.1931.
  • Kozakiewiczowa H., Renesans i manieryzm w Polsce, Warszawa 1978.
  • Schnurpfeil H., Geschichte und Beschreibung der Stadt Oberglogau im Oberschlesien, Oberglogau 1860.
  • Studium urbanistyczne Głogówka, J. Grzegorczyk, B. Leszczyńska (red.), Wrocław 1957, mps.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: ratusz
  • Chronologia: pocz. XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek 1, Głogówek
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. prudnicki, gmina Głogówek - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy