Dom towarowy Feniks - Zabytek.pl
Adres
Wrocław, Rynek 31-32
Lokalizacja
woj. dolnośląskie,
pow. Wrocław,
gm. Wrocław
Historia
Dom towarowy wybudowany został w latach 1903-04 według projektu Georga Schneidera dla firmy braci Artura i Georga Barasch, posiadających rozbudowaną sieć domów towarowych na terenie Śląska, Bawarii, Brandenburgi i Prus Wschodnich. Budynek posadowiono na pięciu wcześniejszych parcelach, po wyburzeniu w 1903 roku znajdujących się na nim zabudowań. Nowy budynek o formach neobaroku i secesji, wzniesiono w żelbetowej konstrukcji szkieletowej, z dwoma narożnymi wieżami oraz dwoma wewnętrznymi dziedzińcami dostawczymi i usytuowaną centralnie, reprezentacyjną klatką schodową poprzedzoną okazałym holem, który nakryto beczkowym, szklanym dachem. Niezwykle bogaty, secesyjny wystrój wnętrz zaprojektował Juliusz Kobyliński. Elewacje budynku obłożono okładziną z piaskowca, a narożną wieżę zachodnią zwieńczono rozbudowanym hełmem ze szklanym, podświetlanym globusem, dźwiganym przez sfinksy. Przy wejściu wschodnim urządzono ogród zimowy. W 1929 roku dom towarowy zmodernizowano według projektu spółki architektonicznej Simon & Halfpaap. Przebudowano elewację zachodnią dzieląc jej wielką witrynę na prostokątne otwory okienne. Rozebrano też szklany globus uszkodzony po uderzeniu pioruna. We wnętrzu usunięto wcześniejszy, secesyjny wystrój, przekryto stropami otwarty dotąd hol oraz wprowadzono nowy układ komunikacyjny i ruchome schody. W latach 1936-45 dom towarowy funkcjonował pod nazwą utworzoną od nazwisk nowych właścicieli „Müstermann & Haedecke”. Budynek nieznacznie uszkodzony w 1945 roku, remontowano w latach 1961-65, 1977, 1990 i 1995 roku (schody ruchome rozebrano na przełomie roku 1979/80).
Opis
Dom towarowy zwrócony fasadą ku Rynkowi, zajmuje całą południową pierzeję ul. Kurzy Targ. Monumentalny, licowany piaskowcem budynek założony na nieregularnym, trapeizodalnym rzucie, wzniesiony został w żelbetowej, czterotraktowej konstrukcji, wspartej na murowanej ścianie południowej pięciokondygnacyjny, z dwoma wewnętrznymi dziedzińcami oraz dwoma narożnymi wieżami, które nakrywają rozbudowane, cebulaste hełmy. Elewacje w znacznej mierze przeszklone, artykułowane są masywnymi filarami i dekorowane bogatym secesyjnym i neobarokowym detalem. W elewacji północnej dwa pseudoryzality z ozdobnymi, ostrosłupowymi hełmami, ujmują środkową witrynę zamkniętą łukiem odcinkowym. W fasadzie prostokątne otwory okienne, po przebudowie z 1929 roku przy elewacji wschodniej przybudówka mieszcząca niegdyś ogród zimowy. Wnętrza jednoprzestrzenne, bez cech stylowych.
Zabytek dostępny.
Oprac. Beata Sebzda, OT NID we Wrocławiu, 18.06.2015 r.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkowników Andrzej Kwasik, Waldemar Rusek.
Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
Materiał budowy:
żelbetonowe
Styl architektoniczny: secesyjny
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_02_BK.82833, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_02_BK.191709