Spichlerz, Więcmierzyce
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Klasycystyczny spichlerz w Więcmierzycach stanowi najstarszy zachowany element założenia folwarcznego, które sukcesywnie tworzone było od początku XIX wieku, aż po początek wieku XX, kiedy to zbudowane zostały magazyn nawozów i magazyn paliw.

Historia

Gospodarstwo w Więcmierzycach prawdopodobnie istniało już w XIV, brak jest niestety przekazów jaki ono miało kształt. Jego właścicielami byli kolejno: rodzina Stosche (XIV w.), rodzina Pogarell (XIV-XVI w.), rodzina von Rothkirch (XVI-pocz. XVII w.) oraz rodzina von Vogt. W 1644 roku majątek odziedziczyła Marianne von Seydlitz. Następnie, od 1782 roku dobra więcmierzyckie stały się własnością barona von Sierstorpff, który posiadał już sąsiednie Kopice. Od roku 1859 aż do II wojny światowej właścicielami majątku była rodzina von Schaffgotsch. Po wojnie w zespole folwarcznym powstał PGR, a w latach 90-tych założenie przeszło na własność ANR. Zbudowany ok. 1820 roku spichlerz postawiony został na miejscu istniejącej wcześniej siedziby właścicieli, a pozostałe zabudowania folwarku powstawały sukcesywnie aż do początku XX wieku.

Opis

Zespół folwarczny znajduje się w centralnej części miejscowości. Składa się z czworobocznego podwórka ograniczonego od zachodu szosą, z zabudową gospodarczą i mieszkalną. Główna brama wjazdowa umieszczona została w ok. połowie długości wschodniej pierzei Po drugiej stronie szosy znajduje się zbudowany przez ówczesnych właścicieli majątku XVII-wieczny kościół. Budynek spichlerza znajduje się w północnej linii zabudowy wraz z sąsiadującymi z nim od zachodu budynkami dawnej kuźni i stolarni. Od strony frontowej przylega do niego piwnica ziemna. Spichlerz zbudowany został na planie wydłużonego prostokąta jako budynek trójkondygnacyjny, posadowiony na cokole, z pierwszą kondygnacją wydzieloną gzymsem międzykondygnacyjnym w formie płaskiej opaski. Budynek jest podpiwniczony z użytkowym poddaszem; nakryty dachem naczółkowym. Elewacje, poza pierwszą kondygnacją, są gładko otynkowane; frontowa (południowa) i tylna są 7-osiowe, elewacje boczne są 3-osiowe. Od frontu oś środkowa ujęta jest ślepą arkadą z profilowaną archiwoltą, obejmującą wszystkie kondygnacje zaś narożniki spichlerza ujęte są szerokimi lizenami. W przyziemiu znajduje się, ujęte boniowanym obramieniem, wejście. Znajdujące się w elewacji południowej otwory okienne mają kształt leżącego prostokąta zamkniętego odcinkiem łuku. Umieszczone zostały w półkolistych, płytkich wnękach zaakcentowanych odcinkiem gzymsu podokiennego. W pozostałych elewacjach otwory okienną mają zróżnicowane kształty. Zabezpieczone są metalową kratą i częściowo wewnętrznymi okiennicami. Elewacje boczne są 4-kondygnacyjne, z kondygnacją poddasza wydzieloną profilowanym gzymsem. Wnętrze spichlerza jest jednoprzestrzenne ze znajdującymi się w dwóch rzędach drewnianymi słupami. Poszczególne kondygnacje, połączone ze sobą wewnętrznymi schodami, nakryte są belkowymi stropami wspartymi na drewnianych podciągach i słupach z siodełkami.

Zabytek dostępny.

Oprac. Aleksandra Ziółkowska, OT NID w Opolu, 12.10.2015 r.

 

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII: Województwo opolskie, z. 3: Powiat grodkowski, red. T. Chrzanowski, M. Kornecki, Warszawa 1964, s. 99.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury - Zespół folwarczny w Więcmierzycach, oprac. J. Skworz, 1998, Arch. WUOZ w Opolu.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury - Spichlerz w Więcmierzycach, oprac. J. Skworz, 1998, Arch. WUOZ w Opolu.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek gospodarczy
  • Chronologia: 1820
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Więcmierzyce
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. brzeski, gmina Grodków - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy