kościół klasztorny karmelitów bosych pw. św. Józefa, Wadowice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kościół klasztorny karmelitów bosych pw. św. Józefa

Wadowice

photo

Kościół jest przykładem architektury okresu późnego historyzmu. Świątynia zrealizowana została w stylu neoromańskim. Uzupełnieniem architektury kościoła jest utrzymane w tym samym stylu jego podstawowe wyposażenie. Świątynia i klasztor Karmelitów Bosych od czasu swego powstania odgrywały znaczącą role w historii Wadowic. Było to miejsce w którym prowadzono działalność edukacyjną oraz kształtowano i  podtrzymywano tradycje patriotyczne. Na terenie klasztoru w okresie międzywojennym  działała szkoła średnia z uprawnieniami placówki państwowej. Obecnie klasztor wraz z kościołem-sanktuarium św. Józefa i Centrum Rekolekcyjno-Pielgrzymkowym im. Jana Pawła Wielkiego jest ważnym ośrodkiem kultu św. Józefa, Matki Bożej Szkaplerznej oraz św. Rafała Kalinowskiego.

Historia

Karmelici Bosi przybyli do Wadowic w 1892 r. W pierwszych latach pobytu w mieście zajmowali wydzierżawiony dom prywatny. W latach 1897-1899 zakonnicy wybudowali klasztor z kościołem pw. św. Józefa, konsekrowanym w 1899 r. przez krakowskiego biskupa Jana Puzynę. Inicjatorem budowy klasztoru i kilkukrotnym przeorem wadowickiej wspólnoty był o. Rafał Kalinowski, powstaniec styczniowy, zesłaniec syberyjski, późniejszy karmelita, zasłużony dla zakonu, w 1991 r. beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II. Plany kościoła i klasztoru opracowali Tadeusz Prauss i Adam Kozłowski, przy udziale Richarda Jordana. Pracami budowlanymi kierował Hilarion Słowik. W 1928 r. i w latach 1934-1936 klasztor został powiększony o dwa skrzydła i w ten sposób powstał okazały zespół zabudowy na planie czworoboku. Kościół  od czasu budowy zachował się w niezmienionym stanie. Późniejsze remonty nie miały wpływu na jego walory architektoniczne. W latach 1981-1982 w świątyni m.in. położono nową posadzkę i wymieniono instalację elektryczną. W 1994 kościół pokryto nową dachówką, a w 1998 r. osuszono fundamenty budowli. Ostanie prace renowacyjno-porządkowe na terenie klasztoru prowadzone były w 2004 r.

Opis

Kościół jest murowany z cegły, niepotynkowany, nakryty dachem dwuspadowym i dachami pulpitowymi. Elewacje zdobi skromny detal architektoniczny. Świątynia w układzie bazylikowym  składa się z trzech naw rozdzielonych arkadami filarowymi. Przy płytkim prezbiterium znajduje się zakrystia i kaplica bracka. W przedłużeniu kościoła nad magazynem zakrystii mieści się chór zakonny. Nawy świątyni nakrywają sklepienia krzyżowe na gurtach, a zakrystię i chór stropy na belkach stalowych. Korytarz po  zachodniej stronie kościoła prowadzi do klasztoru. Na  skromne wyposażenie świątyni składają się na nie m.in. drewniane ołtarze, ambona i stacje Drogi Krzyżowej wykonane w k. XIX w. w Gröden St. Urlich w austriackim Tyrolu, w warsztacie Ferdynanda Stuflessera. W ołtarzu głównym znajduje się słynący łaskami obraz św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus namalowany przez Franciszka Bergmana, umieszczony pomiędzy drewnianymi figurami św. Jana od Krzyża i św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Przed kościołem w parku stoi kamienna figura św. Józefa wykonana w 1900 r. przez kamieniarza z Wadowic, Wojciecha Filka. W klasztorze można zwiedzać celę w której mieszkał św. Wojciech Kalinowski i zobaczyć pamiątki po nim.

Zabytek dostępny.

Oprac. Tadeusz Śledzikowski, OT NID w Krakowie, 08-11-2015 r.

Bibliografia

  • Decyzja o wpisie do rejestru zabytków kościoła pw. św. Józefa przy klasztorze Karmelitów Bosych w Wadowicach z 17.04.2003 r., Archiwum Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków w Krakowie.
  • o. Benignus Józef Wanat OCD, Zakon Karmelitów Bosych w Polsce, Kraków 1979, s.578-581.
  • o. Czesław Gil OCD, Kronika klasztoru Karmelitów Bosych w Wadowicach 1892-1921, Kraków 2009.
  • Wadowickie ślady historii, oprac. zbiorowe, red. Zbigniew Jurczak, Wadowice 1987, s. 29-31.
  • J. Zinkow, Wadowice i okolice, Wadowice 2001.
 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1897 - 1899
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Karmelicka 22, Wadowice
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. wadowicki, gmina Wadowice - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy