szkoła, Szydłowiec
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Budynek „Pod Dębem” w Szydłowcu jest jednym z najstarszych i najlepiej zachowanych obiektów klasycystycznych na Mazowszu, stanowi cenną wartość krajobrazowo - architektoniczną miasta, a także samego układu Rynku.

Historia 

Dom „pod Dębem” powstał w 1820 roku w stylu klasycystycznym wymurowany z piaskowca „szydłowieckiego”, z przeznaczeniem na szkołę elementarną z fundacji Anny z Zamojskich Sapieżyny. Po wojnie przekształcony na szkołę podstawową a następnie liceum ogólnokształcące. W latach 70-tych XX wieku adaptowany na hotel. Od starych, pomnikowych dębów rosnących na dziedzińcu przyjęto nazwę budynku „Pod Dębem”. W ciągu swego istnienia budynek użytkowany był na rożne cele. W czasie II wojny światowej od 1940 roku urzędowała tu Żydowska Rada Starszych a następnie budynek był wykorzystany przez Niemców na magazyn broni. W latach 70- tych XX wieku budynek był w posiadaniu lokalnego magistratu, który urządził w nim Dom Wycieczkowy „Pod Dębem”. W tym czasie budynek został wyremontowany. Pod koniec lat 80-tych stracił na znaczeniu. Przez ostatnie 20 lat budynek był nieużytkowany. W latach 2011 – 2012 r. budynek istniejący poddano remontowi i modernizacji – bez zmiany gabarytów, kształtu i wyglądu zewnętrznego.

Opis 

Budynek murowany, otynkowany, jednopiętrowy, częściowo podpiwniczony z wysokim poddaszem użytkowym, pokryty dachówką. Wybudowany na rzucie prostokąta z sienią przelotową na osi. Po bokach sieni po dwa trakty pomieszczeń. Fasada budynku posiada szeroki gzyms, bonie oraz ryzalit wejściowy. Elewacje budynku 5 - osiowe z zachowaniem osi symetrii, która opiera się na pozornym ryzalicie wejściowym z balkonem. Ściany nośne wykonane z miejscowego kamienia – wapienia Szydłowieckiego, wyjątkiem są ściany działowe i sklepienia piwniczne wykonane z cegły pełnej.

Zabytek dostępny jedynie z zewnątrz.

Oprac. Katarzyna Kosior OT NID w Warszawie, 19-06-2017 r.

Bibliografia

  • Atlas Zabytków Architektury w Polsce, H. Faryna-Paszkiewicz, M. Omilanowska, R. Pasieczny, Wydawnictwo naukowe PWN. Warszawa 2003 r.;
  • Stanisław Wiech, Anna Jadwiga z Zamoyskich Sapieżyna – ostatnia dziedziczka dóbr szydłowieckich, w Zamek szydłowiecki i jego właściciele, Szydłowiec 1996;
  • Danuta Słomińska-Paprocka, Szydłowiec i okolice, Szydłowiec 2003

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1820 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Plac Rynek Wielki 5, Szydłowiec
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. szydłowiecki, gmina Szydłowiec - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy