Ratusz, Szydłowiec
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Budynek prezentuje wartość historyczną i artystyczną. Ratusz związany z dziejami Szydłowca, należy do najcenniejszych polskich zabytków późnorenesansowego budownictwa mieszczańskiego. Nieprzerwanie pełni swoją pierwotną funkcję, będąc siedzibą władz miejskich.

Historia

Potrzeba budowy ratusza w Szydłowcu powstała w końcu XVI wieku, kiedy właścicielami miasta byli Mikołaj Krzysztof Radziwiłł "Sierotka" i później jego syn, Albrycht Władysław Radziwiłł. Prace rozpoczęto w 1602 roku. Autorem projektu i głównym budowniczym był Kasper Fodyga, architekt pochodzący z Włoch, osiadły w Chęcinach. Obiekt ukończono w 1629 roku. Ratusz został usytuowany zgodnie z regułami prawa magdeburskiego pośrodku czworobocznego rynku, zwrócony frontem na wschód.

W 1809 roku obiekt został zdewastowany przez Austriaków. Obecną formę attyki nadano mu w 1829 roku. W latach 30. wykonano drewniane schody zewnętrzne prowadzące na pierwszą kondygnację wieży. Otwory okienne na ostatnim piętrze wybito w 2. połowie XIX wieku, kiedy zaadoptowano poddasze na cele użytkowe. Ponownie budynek ucierpiał podczas I wojny światowej. W 1914 roku wojska austriackie wysadziły w powietrze górne piętra wieży. Miasto nie posiadało wówczas funduszy na jej odbudowę, dlatego pozostałość została nakryta prowizorycznym dachem, a wejście na piętro poprowadzono zewnętrznymi schodami. Przed II wojną światową noszono się z zamiarem odbudowy wieży, jednak ostatecznie przystąpiono do tego w latach 1949-1952. W kilku kolejnych latach dokonała się stopniowa restauracja budynku. Na podstawie projektu Stanisława Skibniewskiego, przywrócono bryle wygląd sprzed połowy XIX wieku.

Opis

Ratusz jest budynkiem murowanym z kamienia, otynkowanym. Posiada prostokątną bryłę z wierzchołkami w formie okrągłych wieżyczek z kopułkami. Budynek wieńczy wysoka attyka, za którą znajdują się dachy pogrążone. Od wschodniej strony postawiono przyległą, wielokondygnacyjną wieżę wysuniętą na osi fasady. Posadowiona na planie kwadratu, w części ponad ratuszem przechodzi w ośmioboczną, z gankiem wspartym na konsolach, nakryta kopulastym hełmem. Okna w elewacjach w późnorenesansowych opaskach. Attyka trójstrefowa, rozdzielona gzymsami z arkadowymi blendami i pilastrami.

Współczesne białe elewacje ratusza ozdobione były dekoracją sgraffitową o motywach roślinnych, a w arkadach znajdowały się wizerunki postaci. Odkryto je podczas prac renowacyjnych w latach 1949-1952. Obecnie ratusz jest siedzibą władz miejskich: burmistrza i zarządu miejskiego. W wykutej w skale piwnicy znajduje się kawiarnia.

Budynek dostępny w godzinach pracy urzędów.

Oprac. Bartłomiej Modrzewski, OT NID w Warszawie, 28.11.2014 r.

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. III: Województwo kieleckie, red. J. Z. Łoziński, B. Wolff, z. 10: Powiat radomski, inwent. K. Szczepkowska, E. Krygier, J. Z. Łoziński, Warszawa 1961.
  • D. Słomińska-Paprocka, Powiat szydłowiecki w województwie mazowieckim, Szydłowiec 2009.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: ratusz
  • Chronologia: 1602-1629
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek Wielki 1, Szydłowiec
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. szydłowiecki, gmina Szydłowiec - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy