Willa, Szczecin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Drewniana willa jest reliktem zabudowy sprzed zniesienia twierdzy Szczecin, kiedy zabraniano na bezpośrednim przedpolu fortyfikacji wznoszenia budynków z trwałych materiałów. Stanowi jeden z nielicznych w Szczecinie obiektów drewnianych w tzw. stylu szwajcarskim. Należy do najstarszych willi na szczecińskim Westendzie.

Historia

Willa przy obecnej ul. A. Mickiewicza 2 powstała jako jedna z pierwszych na terenie Westendu - willowego przedmieścia Szczecina, założonego w początkach lat 70. XIX w. Wzniesiona została w 1873 r. na zlecenie spółki Westend Settin Bauverein auf Aktien dla kupca Augusta Horna - jednego z założycieli i głównych udziałowców spółki. Autor projektu nie jest dziś znany. Równocześnie z willą powstała stajnia i nie istniejąca dziś altana. W 1900 r. ówczesny właściciel, Carl Schels zainstalował w willi WC. Wkrótce potem zbankrutował, wtedy nieruchomość kupił na licytacji lekarz N. Rabbow, a od niego J. Bundfuss, dyrektor firmy C. W. Kemp Nachfolger A. G. (Następcy C. W. Kempa Spółka Akcyjna). Ten ostatni właściciel w 1927 r. wyremontował więźbę dachową oficyny i wybudował garaż. W 1935 r. wykonano betonowe schody wejściowe w miejsce drewnianych oraz betonowe ogrodzenie od strony ob. ul. Bolesława Śmiałego. W 1945 r. willa została upaństwowiona. Znalazły się tam mieszkania, a od lat 50. XX w. kawiarnia „Sorrento”. Znana z koncertów jazzowych i rockowych, była miejscem spotkań szczecińskiej bohemy oraz miejscowej młodzieży o muzycznych ambicjach (tzw. Sorrenciaków). Od 1966 do działała jako herbaciarnia „Madras”, potem w 1975 r. została zamknięta, aby ustąpić miejsca biurom PSS „Społem”. W 1987 r. budynek stał się własnością Uniwersytetu Szczecińskiego, który planował jego adaptację na Ośrodek Badań Południa. W 1993 r. powstał projekt odbudowy autorstwa D. Szumińskiej i J. Nekanda-Trepki. Zgodnie z ich koncepcją zachowano bryłę i elewację obiektu, w którego wnętrze wbudowano nową murowaną konstrukcję ścian i stropów. Obecnie willa jest własnością prywatną. W 2003 r. została powtórnie odremontowana. Od 2017 r. mieści znowu restaurację z ogródkiem - jak dawniej pod nazwą „Sorrento”.

Opis

Willa położona jest w willowej dzielnicy Szczecin-Łękno, znanej niegdyś jako Westend, po południowo-zachodniej stronie ul. A. Mickiewicza, pomiędzy narożnikiem ul. Bolesława Śmiałego, a aleją Wojska Polskiego - biegnącą w kierunku północno-zachodnim główną arterią tej części miasta. Frontowa elewacja willi wychodzi w kierunku północno-wschodnim. Od południowego zachodu parcela przy ul. Mickiewicza 2 graniczy z narożną nieruchomością przy ob. alei Wojska Polskiego 70, gdzie zachowała się druga drewniana willa szczecińskiego Westendu, pochodząca z 1872 r.

Budynek założony został na rzucie zbliżonym do krótkiego prostokąta z ryzalitami pośrodku obu dłuższych elewacji. Jednopiętrowy w środkowej zryzalitowanej partii, parterowy z poddaszem w częściach bocznych, z parterowymi werandami po obu stronach frontowego ryzalitu, podpiwniczony, nakryty jest niskimi, dwuspadowymi dachami - poprzecznym nad nieco wyższą częścią środkową i podłużnym nad partiami bocznymi. Willa wzniesiona była pierwotnie w drewnianej konstrukcji szkieletowej, wypełnionej cegłą ceramiczną, na zewnątrz oszalowanej deskami, we wnętrzu tynkowanej. Obecnie konstrukcja ta stanowi zaledwie zewnętrzną „skorupę” opartą na nowej, murowanej i żelbetowej konstrukcji wbudowanej od strony wnętrza w latach 90. XX w. Dach pokryty jest papą.

Drewniana, szkieletowa konstrukcja ścian oszalowana jest deskami i pomalowana na olejno (obecnie w kolorze zielonym), dach pokryty papą. Symetryczne elewacje podzielone zostały gzymsami - cokołowym, oraz parapetowymi. Pionowe podziały elewacji frontowej tworzą wydatny środkowy ryzalit i dwie werandy przylegające doń symetrycznie z obu stron. Na obu kondygnacjach ryzalitu rozmieszczone zostały pary okien ujętych wspólnym obramieniem, na parterze zwieńczonym dodatkowo wspólnym trójkątnym naczółkiem. Schemat ten powtarza elewacja tylna. Wnętrze rozwiązane w układzie dwu-, częściowo jednotraktowym, podzielone zostało w poprzek budynku na trzy części. Na parterze w zryzalitowanej części środkowej położone są dwa pokoje, w części bocznej od wschodu - jeden duży (dawny salon). Pomieszczenia piętra służyły jako sypialnie i pokój dziecinny.

Obiekt dostępny za zgodą użytkowników.

Oprac. Maciej Słomiński OT NID Szczecin, 15.07.2015 r. (aktualizacja 22.11.2017 r.)

Bibliografia

  • Jarzemska E., Makowska B., Ostatnie drewniane domy Szczecina,Monumet - studia i materiały KOBiDZ’, 2(2005), s. 203-205
  • Słomiński M., Szczecińskie wille, „Kronika Szczecina” 1996, s.
  • Karta ewidencyjna zabytku, opr. R. Makała, 1988, mps. WUOZ Szczecin

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: 2. poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Adama Mickiewicza 2, Szczecin
  • Lokalizacja: woj. zachodniopomorskie, pow. Szczecin, gmina Szczecin
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy