Willa, Szczecin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Drewniana willa jest reliktem zabudowy sprzed zniesienia twierdzy Szczecin, kiedy zabraniano na bezpośrednim przedpolu fortyfikacji wznoszenia budynków z trwałych materiałów. Stanowi jeden z nielicznych w Szczecinie obiektów drewnianych w tzw. stylu szwajcarskim. Należy do najstarszych willi na szczecińskim Westendzie.

Historia

Willa przy obecnej alei Wojska Polskiego 70 powstała jako jedna z pierwszych na terenie Westendu - willowego przedmieścia Szczecina, założonego w początkach lat 70. XIX w. Wzniesiona została w latach 1871-1872 r. na zlecenie spółki Westend Settin Bauverein auf Aktien dla kupca Augusta Horna - jednego z założycieli i głównych udziałowców spółki. Była wówczas budynkiem dwutraktowym. Jeszcze w 1872 r. powstała stajnia od strony południowej. Wkrótce po wybudowaniu willi podzielono posesję, sprzedając jej część wraz z willą W. von Wagenheimowi. Od 1892 r. właścicielem willi był kupiec Hermann Wilcke. Na jego zlecenie wybudowano na posesji garaż. W tym samym czasie powiększono willę o dodatkowy trzeci trakt. Od 1918 r. właścicielem posesji był F. Wächter. Po 1945 r. w budynku, przejętym przez miasto znajdowały się mieszkania prywatne. W 1971 r. dawna willa przejęta została przez Spółdzielnię Pracy POLUS. W latach 90. XX w. willa przeszła gruntowny remont połączony z wymianą stolarki okiennej na plastikową oraz dostawieniem parterowej przybudówki od strony podwórza.

Opis

Willa przy al. Wojska Polskiego 70 położona jest w willowej dzielnicy Szczecin-Łękno, znanej niegdyś jako Westend, na narożnej działce pomiędzy aleją Wojska Polskiego od północnego wschodu, a ul. A. Mickiewicza od południowego zachodu. Od strony pierwszej z tych ulic parcelę tę wydziela niski kamienny murek, od drugiej - dodatkowo metalowe ogrodzenie, usytuowane na granicy sąsiednich posesji. Frontowa elewacja willi zwrócona jest w stronę północno-wschodnią, ku alei Wojska Polskiego. Budynek założony został na nieregularnym planie zbliżonym do pięcioboku z usytuowanym od południowego wschodu ośmiobocznym przedsionkiem zewnętrznym oraz przybudówką w kształcie litery „L” od strony południowo-wschodniej. Jednopiętrowy, podpiwniczony, z dwupiętrową wieżą i parterowym przedsionkiem nakryty jest niskim, wielopołaciowym dachem, tylna wtórnie dobudowana część dachem pulpitowym, wieża i przedsionek - dachami płaskimi. Drewniana, szkieletowa konstrukcja ścian oszalowana jest deskami i pomalowana na olejno, dach pokryty papą. Detal elewacji wykonano techniką odlewu z gipsu. Asymetryczne elewacje podzielone zostały gzymsami - cokołowym, oraz parapetowymi. Na parterze obramienia okien mają formę aediculi z korynckimi pilastrami, dźwigającymi belkowanie z architrawem i gzymsem. Parapety tych okien wyodrębnione zostały wspornikami o ozdobnej formie. Otwory piętra ujęte są gładkimi opaskami. Południową, lekko zryzalitowaną partię elewacji frontowej wieńczy niski szczyt z ażurową wycinaną z drewna dekoracją przy krawędzi dachu. Narożnik elewacji frontowej i bocznej akcentuje para okien ujętych w wysunięte przed lico ścian obramienie o formie dwudzielnej aediculi. Położoną przy tylnej elewacji wieżę obiega na wysokości drugiej kondygnacji balkon z ażurową drewnianą balustradą i takąż dekoracją podwieszoną pomiędzy wspornikami i łukami. Wejście do budynku, prowadzące po zewnętrznych schodach do parterowego przedsionku znajduje się w południowo-wschodniej, bezokiennej elewacji bocznej. Na piętrze tej elewacji rozmieszczono dwa gipsowe tonda z płaskorzeźbami przedstawiającymi Ceres i Merkurego. Wnętrze willi ma układ trzytraktowy z trójkątnym hallem mieszczącym klatkę schodową.

Obiekt dostępny za zgodą użytkowników.

Oprac. Maciej Słomiński OT NID Szczecin, 27.04.2015 r.

Bibliografia

  • Jarzemska E., Makowska B., Ostatnie drewniane domy Szczecina, „Monumet - studia i materiały KOBiDZ’, 2(2005), s. 203-205
  • Słomiński M., Szczecińskie wille, „Kronika Szczecina” 1996, s. 63-83
  • Karta ewidencyjna zabytku, opr. R. Makała, 1988, mps. WUOZ Szczecin

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: 2 poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Wojska Polskiego 70, Szczecin
  • Lokalizacja: woj. zachodniopomorskie, pow. Szczecin, gmina Szczecin
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy