Funkcja czasowo wyłączona. Zapraszamy wkrótce.

Willa, Szczecin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Drewniana willa jest reliktem zabudowy sprzed zniesienia twierdzy Szczecin, kiedy zabraniano na bezpośrednim przedpolu fortyfikacji wznoszenia budynków z trwałych materiałów. Stanowi jeden z nielicznych w Szczecinie obiektów drewnianych w tzw. stylu szwajcarskim. Należy do najstarszych willi na szczecińskim Westendzie.

Historia

Willa przy obecnej alei Wojska Polskiego 70 powstała jako jedna z pierwszych na terenie Westendu - willowego przedmieścia Szczecina, założonego w początkach lat 70. XIX w. Wzniesiona została w latach 1871-1872 r. na zlecenie spółki Westend Settin Bauverein auf Aktien dla kupca Augusta Horna - jednego z założycieli i głównych udziałowców spółki. Była wówczas budynkiem dwutraktowym. Jeszcze w 1872 r. powstała stajnia od strony południowej. Wkrótce po wybudowaniu willi podzielono posesję, sprzedając jej część wraz z willą W. von Wagenheimowi. Od 1892 r. właścicielem willi był kupiec Hermann Wilcke. Na jego zlecenie wybudowano na posesji garaż. W tym samym czasie powiększono willę o dodatkowy trzeci trakt. Od 1918 r. właścicielem posesji był F. Wächter. Po 1945 r. w budynku, przejętym przez miasto znajdowały się mieszkania prywatne. W 1971 r. dawna willa przejęta została przez Spółdzielnię Pracy POLUS. W latach 90. XX w. willa przeszła gruntowny remont połączony z wymianą stolarki okiennej na plastikową oraz dostawieniem parterowej przybudówki od strony podwórza.

Opis

Willa przy al. Wojska Polskiego 70 położona jest w willowej dzielnicy Szczecin-Łękno, znanej niegdyś jako Westend, na narożnej działce pomiędzy aleją Wojska Polskiego od północnego wschodu, a ul. A. Mickiewicza od południowego zachodu. Od strony pierwszej z tych ulic parcelę tę wydziela niski kamienny murek, od drugiej - dodatkowo metalowe ogrodzenie, usytuowane na granicy sąsiednich posesji. Frontowa elewacja willi zwrócona jest w stronę północno-wschodnią, ku alei Wojska Polskiego. Budynek założony został na nieregularnym planie zbliżonym do pięcioboku z usytuowanym od południowego wschodu ośmiobocznym przedsionkiem zewnętrznym oraz przybudówką w kształcie litery „L” od strony południowo-wschodniej. Jednopiętrowy, podpiwniczony, z dwupiętrową wieżą i parterowym przedsionkiem nakryty jest niskim, wielopołaciowym dachem, tylna wtórnie dobudowana część dachem pulpitowym, wieża i przedsionek - dachami płaskimi. Drewniana, szkieletowa konstrukcja ścian oszalowana jest deskami i pomalowana na olejno, dach pokryty papą. Detal elewacji wykonano techniką odlewu z gipsu. Asymetryczne elewacje podzielone zostały gzymsami - cokołowym, oraz parapetowymi. Na parterze obramienia okien mają formę aediculi z korynckimi pilastrami, dźwigającymi belkowanie z architrawem i gzymsem. Parapety tych okien wyodrębnione zostały wspornikami o ozdobnej formie. Otwory piętra ujęte są gładkimi opaskami. Południową, lekko zryzalitowaną partię elewacji frontowej wieńczy niski szczyt z ażurową wycinaną z drewna dekoracją przy krawędzi dachu. Narożnik elewacji frontowej i bocznej akcentuje para okien ujętych w wysunięte przed lico ścian obramienie o formie dwudzielnej aediculi. Położoną przy tylnej elewacji wieżę obiega na wysokości drugiej kondygnacji balkon z ażurową drewnianą balustradą i takąż dekoracją podwieszoną pomiędzy wspornikami i łukami. Wejście do budynku, prowadzące po zewnętrznych schodach do parterowego przedsionku znajduje się w południowo-wschodniej, bezokiennej elewacji bocznej. Na piętrze tej elewacji rozmieszczono dwa gipsowe tonda z płaskorzeźbami przedstawiającymi Ceres i Merkurego. Wnętrze willi ma układ trzytraktowy z trójkątnym hallem mieszczącym klatkę schodową.

Obiekt dostępny za zgodą użytkowników.

Oprac. Maciej Słomiński OT NID Szczecin, 27.04.2015 r.

Bibliografia

  • Jarzemska E., Makowska B., Ostatnie drewniane domy Szczecina, „Monumet - studia i materiały KOBiDZ’, 2(2005), s. 203-205
  • Słomiński M., Szczecińskie wille, „Kronika Szczecina” 1996, s. 63-83
  • Karta ewidencyjna zabytku, opr. R. Makała, 1988, mps. WUOZ Szczecin

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: 2 poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Wojska Polskiego 70, Szczecin
  • Lokalizacja: woj. zachodniopomorskie, pow. Szczecin, gmina Szczecin
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy