Dzwonnica przy kościele par. pw. Wniebowstąpienia Pańskiego, Strabla
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Dzwonnica przy kościele par. pw. Wniebowstąpienia Pańskiego

Strabla

photo

Dzwonnica jest ciekawym przykładem stylu przejściowego między barokiem a klasycyzmem. Jej wartości historyczne związane są z osobą fundatora - dziedzica Strabli Macieja Maurycego hr. Starzeńskiego, starosty brańskiego, bielskiego, goniądzkiego, generała-porucznika wojsk koronnych, posła na sejmy, sekretarza i adiutanta Jana Klemensa Branickiego oraz z postacią wybitnego architekta Jana Henryka Klemma, nadwornego budowniczego Branickich.

Historia

W 1536 r. ziemie, na których powstała Strabla zostały nadane Maciejowi z Krajny, który wybudował tu swój dwór oraz, być może, wzniósł przy rezydencji kaplicę dworską. Był on wybitnym humanistą, bibliofilem, a także nadwornym lekarzem królowej Bony oraz Zygmunta Starego. W 1612 r. ówczesny dziedzic Strabli Adam Turowski, stolnik wiski nadał parafii strabelskiej trzy włóki ziemi. Nowy kościół parafialny został wzniesiony z drewna w 1617 roku. Tenże Adam Turowski w 1629 r. dokonał kolejnej fundacji, tym razem kościoła murowanego istniejącego do dzisiaj. W latach 70. XVIII w. w Strabli pracował dla Macieja Maurycego hr. Starzeńskiego wybitny architekt Jan Henryk Klemm, który przebudował m.in. kościół oraz wzniósł w 1772 r. dzwonnicę. W 1919 r. przeprowadzono remont dzwonnicy, która została sklepiona na szynach i betonie, dach pokryto blachą, a w jej dolnej części urządzono kaplicę przedpogrzebową. W 2004 r. przeprowadzono gruntowny remont obiektu.

Opis

Dzwonnica znajduje się w pn.-zach. części wsi, po pn. stronie drogi wiodącej ze Strabli do wsi Doktorce. Usytuowana jest w pd.-zach. narożniku cmentarza przykościelnego ogrodzonego murem kamiennym, na pd. od kościoła parafialnego. Styl przejściowy między barokiem a klasycyzmem.

Dzwonnica zbudowana na rzucie kwadratu, dwukondygnacjowa. Kondygnacja druga znacznie wyższa, nakryta dachem czterospadowym zwieńczonym krzyżem. Murowana z cegły, otynkowana, dach pokryty blachą. Kondygnacje rozdzielone wąskim gzymsem. Druga kondygnacja przepruta otworami zamkniętymi łukami pełnymi ze zwornikiem, zwieńczona belkowaniem. W partii fryzu stylizowane tryglify. W dolnej kondygnacji elewacji pn. drzwi wejściowe. Wewnątrz zawieszone trzy dzwony.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Joanna Kotyńska-Stetkiewicz, OT NID w Białymstoku, 09-12-2015 r.

Bibliografia

  • Rostkowski Z., Rzymski J., Diecezja Drohiczyńska. Spis parafii i duchowieństwa 2013, Drohiczyn 2013.
  • Hościłowicz J., Z przeszłości kościoła w Strabli, „Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego” 2000, z. 6, s. 7-65.
  • Karta ewidencyjna, Dzwonnica przy kościele parafialnym. Strabla, oprac. W. Malik, Z. Jagodziński, 1985, 1988, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Białymstoku oraz Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.
  • Stankiewicz D., Kościół w Strabli laureatem konkursu Generalnego Konserwatora Zabytków, „Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego” 2006, z. 12, s. 196-209.
  • Wróbel W., Jeszcze o początkach Strabli. Uzupełnienia do biografii Macieja z Krajny h. Topór (ok. 1470-1546), „Studia Podlaskie” 2011, t. XIX, s. 93-98.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dzwonnica
  • Chronologia: 1772 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Strabla
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. bielski, gmina Wyszki
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy