Stodoła ze spichlerzem - Zabytek.pl
Adres
Białowieża
Lokalizacja
woj. podlaskie,
pow. hajnowski,
gm. Białowieża
Historia
Stodoła wraz z leśniczówką została wzniesiona w kosztem Lasów Państwowych w latach 20. XX wieku. Prawdopodobnie zbudowano ją według wzornika wydanego przez państwo w celu ujednolicenia budownictwa publicznego w okresie międzywojennym. W 1947 roku umieszczono w Dziedzince Centralny Ośrodek Selekcyjnej Hodowli Pszczół podlegający Spółdzielni „Las” zajmujący się hodowlą pszczół rasy białowieskiej. Na przełomie lat 50. i 60. hodowlę zlikwidowano, a Dziedzinka została przekazana Białowieskiemu Parkowi Narodowemu i zamieniona na Stację Geobotaniczną. W 1962 roku przeprowadzono remont budynków, w których zamieszkał wraz z rodziną strażnik Aleksander Żłobin. Był on odpowiedzialny za sąsiadujący z Dziedzinka obchód w Ścisłym Rezerwacie Przyrody BPN. W 1971 roku do jednego z dwóch mieszkań w leśniczówce wprowadziła się Simona Kossak jako pracownica Zakładu Badania Ssaków PAN w Białowieży. Drugie mieszkanie nieco wcześniej zajął warszawski fotografik Lech Wilczek. W 1973 roku połączyli oba lokale wycinając przejście między kuchnią a jednym z pokoi. Leśniczówka była kilkukrotnie doraźnie remontowana, głównie z powodu zagrzybienia drewnianych elementów. Simona Kossak mieszkała w Dziedzince niemal do śmierci w 2007 roku. Wkrótce potem wyprowadził się Lech Wilczek. Od tego czasu leśniczówka była okazjonalną siedzibą służby ochrony Parku, obecnie jest nieużytkowana.
Opis
Stodoła jest położona wraz z leśniczówką na siedlisku w granicach Białowieskiego Parku Narodowego, po zachodniej stronie Drogi Browskiej. Usytuowana jest w głębi posesji, za budynkiem mieszkalny, kalenicowo do drogi. Drewniana, zbudowana w konstrukcji zrębowej z ostatkami (części boczne) i szkieletowej (część środkowa), kryta eternitem, zrąb nieszalowany. Szerokofrontowa, wzniesiona na rzucie wydłużonego prostokąta, kryta dachem półszczytowym z okapem. W ścianach szczytowych podwójne drzwi jednoskrzydłowe prowadzące do magazynków i spichlerzy doświetlonych małymi dwuskrzydłowymi okienkami w ścianach wzdłużnych. W ścianie frontowej para wierzei prowadzących do stodoły z dwoma klepiskami.
Zabytek niedostępny, widoczny z Drogi Browskiej
Oprac. dr Aneta Kułak, NID Oddział Terenowy w Białymstoku, 03.07.2025 r.
Bibliografia
- Bajko P., Białowieża. Zarys dziejów, Białystok 2001, s. 175.
- Bajko P., Z zakamarków białowieskiej historii, Otwock-Białowieża 2015, s. 97-101.
- Maraśkiewicz J., Stodoła ze spichlerzem. Białowieża – Osada Dziedzinka. Karta ewidencyjna zabytków architektury i urbanistyki, 1991.
Rodzaj: budynek gospodarczy
Materiał budowy:
drewniane
Styl architektoniczny: bezstylowy
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_20_BK.442541, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_20_BK.163218