Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Stodoła ze spichlerzem - Zabytek.pl

Stodoła ze spichlerzem


budynek gospodarczy 1935 r. Białowieża

Adres
Białowieża

Lokalizacja
woj. podlaskie, pow. hajnowski, gm. Białowieża

Stodoła należy do zespołu leśniczówki Dziedzinka położonej w głębi Puszczy, na skraju Białowieskiego Parku Narodowego. Przez ponad 30 lat mieszkała tutaj prof. Simona Kossak – propagatorka ochrony Puszczy Białowieskiej i popularyzatorka wiedzy o przyrodzie. Wraz z nią mieszkał Lech Wilczek, fotografik, artysta i pisarz, który dokumentował ich wspólne życie w towarzystwie zwierząt.

Historia

Stodoła wraz z leśniczówką została wzniesiona w kosztem Lasów Państwowych w latach 20. XX wieku. Prawdopodobnie zbudowano ją według wzornika wydanego przez państwo w celu ujednolicenia budownictwa publicznego w okresie międzywojennym. W 1947 roku umieszczono w Dziedzince Centralny Ośrodek Selekcyjnej Hodowli Pszczół podlegający Spółdzielni „Las” zajmujący się hodowlą pszczół rasy białowieskiej. Na przełomie lat 50. i 60. hodowlę zlikwidowano, a Dziedzinka została przekazana Białowieskiemu Parkowi Narodowemu i  zamieniona na Stację Geobotaniczną. W 1962 roku przeprowadzono remont budynków, w których zamieszkał wraz z rodziną strażnik Aleksander Żłobin. Był on odpowiedzialny za sąsiadujący z Dziedzinka obchód w Ścisłym Rezerwacie Przyrody BPN. W 1971 roku do jednego z dwóch mieszkań w leśniczówce wprowadziła się Simona Kossak jako pracownica Zakładu Badania Ssaków PAN w Białowieży. Drugie mieszkanie nieco wcześniej zajął warszawski fotografik Lech Wilczek. W 1973 roku połączyli oba lokale wycinając przejście między kuchnią a jednym z pokoi. Leśniczówka była kilkukrotnie doraźnie remontowana, głównie z powodu zagrzybienia drewnianych elementów. Simona Kossak mieszkała w Dziedzince niemal do śmierci w 2007 roku. Wkrótce potem wyprowadził się Lech Wilczek. Od tego czasu leśniczówka była okazjonalną siedzibą służby ochrony Parku, obecnie jest nieużytkowana. 

Opis    

Stodoła jest położona wraz z leśniczówką na siedlisku w granicach Białowieskiego Parku Narodowego, po zachodniej stronie Drogi Browskiej. Usytuowana jest w głębi posesji, za budynkiem mieszkalny, kalenicowo do drogi. Drewniana, zbudowana w konstrukcji zrębowej  z ostatkami (części boczne) i szkieletowej (część środkowa), kryta eternitem, zrąb nieszalowany. Szerokofrontowa, wzniesiona na rzucie wydłużonego prostokąta, kryta dachem półszczytowym z okapem. W ścianach szczytowych podwójne drzwi jednoskrzydłowe prowadzące do magazynków i spichlerzy doświetlonych małymi dwuskrzydłowymi okienkami w ścianach wzdłużnych. W ścianie frontowej para wierzei prowadzących do stodoły z dwoma klepiskami.

Zabytek niedostępny, widoczny z Drogi Browskiej

Oprac. dr Aneta Kułak, NID Oddział Terenowy w Białymstoku, 03.07.2025 r.

Bibliografia    

  • Bajko P., Białowieża. Zarys dziejów, Białystok 2001, s. 175.
  • Bajko P., Z zakamarków białowieskiej historii, Otwock-Białowieża 2015, s. 97-101.
  • Maraśkiewicz J., Stodoła ze spichlerzem. Białowieża – Osada Dziedzinka. Karta ewidencyjna zabytków architektury i urbanistyki, 1991.

Rodzaj: budynek gospodarczy

Materiał budowy:  drewniane

Styl architektoniczny: bezstylowy

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_20_BK.442541, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_20_BK.163218