Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Leśniczówka Dziedzinka - Zabytek.pl

Leśniczówka Dziedzinka


budynek mieszkalny l. 20. XX w. Białowieża

Adres
Białowieża

Lokalizacja
woj. podlaskie, pow. hajnowski, gm. Białowieża

Drewniana leśniczówka położona jest w głębi Puszczy, na skraju Białowieskiego Parku Narodowego. Przez ponad 30 lat mieszkała tutaj prof. Simona Kossak – propagatorka ochrony Puszczy Białowieskiej i popularyzatorka wiedzy o przyrodzie. Wraz z nią mieszkał Lech Wilczek, fotografik, artysta i pisarz, który dokumentował ich wspólne życie w towarzystwie zwierząt.

Historia

Leśniczówka wraz z sąsiadującą z nią stodołą została wzniesiona w kosztem Lasów Państwowych w latach 20. XX wieku. Jest już zaznaczona na mapie z 1930 roku. Prawdopodobnie zbudowano ją według wzornika wydanego przez państwo w celu ujednolicenia budownictwa publicznego w okresie międzywojennym. W 1947 roku umieszczono w Dziedzince Centralny Ośrodek Selekcyjnej Hodowli Pszczół podlegający Spółdzielni „Las” zajmujący się hodowlą pszczół rasy białowieskiej. Na przełomie lat 50. i 60. hodowlę zlikwidowano, a Dziedzinka została przekazana Białowieskiemu Parkowi Narodowemu i zamieniona na Stację Geobotaniczną. W 1962 roku przeprowadzono remont budynków, w których zamieszkał wraz z rodziną strażnik Aleksander Żłobin. Był on odpowiedzialny za sąsiadujący z Dziedzinka obchód w Ścisłym Rezerwacie Przyrody BPN. W 1971 roku do jednego z dwóch mieszkań w leśniczówce wprowadziła się Simona Kossak jako pracownica Zakładu Badania Ssaków PAN w Białowieży. Drugie mieszkanie nieco wcześniej zajął warszawski fotografik Lech Wilczek. W 1973 roku połączyli oba lokale wycinając przejście między kuchnią a jednym z pokoi. Leśniczówka była kilkukrotnie doraźnie remontowana, głównie z powodu zagrzybienia drewnianych elementów. Simona Kossak mieszkała w Dziedzince niemal do śmierci w 2007 roku. Wkrótce potem wyprowadził się Lech Wilczek. Od tego czasu leśniczówka była okazjonalną siedzibą służby ochrony Parku, obecnie jest nieużytkowana.

Opis    

Położona wraz ze stodołą na siedlisku w granicach Białowieskiego Parku Narodowego, po zachodniej stronie Drogi Browskiej. Drewniana, zbudowana w konstrukcji zrębowej, kryta eternitem, elewacje nieszalowane. Na rzucie wydłużonego prostokąta, parterowa z częściowo użytkowym poddaszem, kryta dachem półszczytowym z okapem. Przy ścianach szczytowych werandy poprzedzające drzwi wejściowe. Dłuższe elewacje symetryczne, Frontowa siedmioosiowa, na osi środkowej jednoskrzydłowe drzwi  oflankowane wąskimi oknami, na pozostałych osiach okna dwuskrzydłowe. Elewacja tylna pięcioosiowa, na osiach okna dwuskrzydłowe, boczne mniejsze. Elewacje szczytowe jednoosiowe, na osiach drzwi jednoskrzydłowe; w szczytach niewielkie okienka oraz w szczycie południowo-zachodnim okno trójskrzydłowe. Wnętrze dwutraktowe, amfiladowe. 

Zabytek niedostępny, widoczny z Drogi Browskiej

Oprac. dr Aneta Kułak, NID OT w Białymstoku, 03.07.2025 r.

Bibliografia    

  • Bajko P., Białowieża. Zarys dziejów, Białystok 2001, s. 175.
  • Bajko P., Z zakamarków białowieskiej historii, Otwock-Białowieża 2015, s. 97-101.
  • Kamińska A., Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kosak, Kraków 2015.
  • Maraśkiewicz J., Leśniczówka, Białowieża – Osada Dziedzinka. Karta ewidencyjna zabytków architektury i urbanistyki, 1991.
  • Wilczek L., Spotkanie z Simoną Kossak, Białowieża 2012.

Rodzaj: budynek mieszkalny

Materiał budowy:  drewniane

Styl architektoniczny: bezstylowy

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_20_BK.442539, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_20_BK.163195