Zamek, Stara Kamienica
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Ruina zamku, będącego przykładem rezydencji możnowładczej, ukształtowanej w okresie dojrzałego i późnego renesansu na Dolnym Śląsku i łączącej walory obronne z reprezentacyjnymi oraz mieszkalnym komfortem. Obiekt od powstania związany z rodem Schaffgotschów.

Historia

Początki założenia datują się na 2 połowę XVI w., za czym przemawia data 1562, widoczna na istniejącym jeszcze w końcu wieku XIX portalu bramy zamkowej. Budowa warowni wiąże się najpewniej z osobą radcy cesarskiego Caspara II Schaffgotscha, jednego z pięciu synów Caspara I, zmarłego w 1534 r. Warowna rezydencja powstała w oparciu o znacznie skromniejszy starszy obiekt i wykorzystywała relikty jego murów oraz detale architektoniczne. Odebrany Schaffgotschom w 1634 r. kilkakrotnie zmieniał właścicieli. Przez kilkadziesiąt lat należał do morawskiego rodu von Zierotin, następnie ponownie własność Schaffgotschów. Budowla spłonęła w 1758 r. i nie została nigdy odbudowana. Jeszcze przed połową XIX w. mury zamku w większości rozebrano.

Opis

Budowla w typie zamku wodnego, usytuowana ok. 200 m na pd.-zach. od kościoła, na niewielkim wzniesieniu w centrum wsi i otoczonej fosą. Murowana z kamienia łamanego z dodatkiem cegły. Wzniesiona na planie prostokąta o wymiarach ok. 30 x 40 m, w który wpisano trzy skrzydła, od wschodu, południa i zachodu obejmujące kwadratowy dziedziniec zamknięty z czwartej strony murem kurtynowym. Od zachodu na osi węższego boku założenia dostawiona wieża na planie kwadratu, mocno wysunięta przed lico muru. Jej kompozycyjny odpowiednik od strony wschodniej w postaci kamiennego, trójprzęsłowego mostu przed bramą wjazdową. Sąsiadujące bezpośrednio z bramą przęsło - pierwotnie zwodzone - wtórnie zastąpiono murowanym. W obrębie dziedzińca wzdłuż skrzydeł południowego oraz wschodniego pierwotnie krużganek. Obiekt mieścił ok. 30 pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych na trzech kondygnacjach, w tym reprezentacyjne sale w skrzydle południowym. Obecnie zachowane są sklepione kolebkowo piwnice oraz wieża do wysokości trzeciej kondygnacji z reliktami dekoracji sgraffitowej i niewielkie odcinki murów obwodowych, a także fosa oraz most.

W sąsiedztwie zamku pozostałości zabudowy gospodarczej folwarku i barokowa brama z figurą Herkulesa z 1705 r.

Obiekt ogólnodostępny.

Oprac. Piotr Roczek, 30.10.2014 r.

Bibliografia

  • Słownik Geografii Turystycznej Sudetów. T. 4 Kotlina Jeleniogórska, red. M. Staffa, Wrocław 1999, s. 455-456,
  • Zamki i dwory obronne w Sudetach, T. II Księstwo jaworskie, Wrocław 2009, s. 211-217.
  • Kapałczyński W., Napierała P., Zamki, pałace i dwory Kotliny Jeleniogórskiej, Jelenia Góra-Wrocław 2005, s. 131-132.
  • Łuczyński R., Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica 2008, s. 358-362.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zamek
  • Chronologia: 2 połowę XVI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Stara Kamienica
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. jeleniogórski, gmina Stara Kamienica
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy