kościół parafialny pw. św. Stanisława, Sarbiewo
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

kościół parafialny pw. św. Stanisława

Sarbiewo

photo

Zespół kościelny (kościół, dzwonnica, otoczenie) reprezentuje przykład ludowej architektury sakralnej powstałej na Mazowszu w 2 poł. XVII w. z bogatym, nawarstwionym przez stulecia, wyposażeniem wnętrza kościoła oraz zachowaną drewnianą dzwonnicą zbudowaną w wieku XVIII. Podkreślenia wymaga również objęte ochroną konserwatorską autentyczne otoczenie kościoła (cmentarz przykościelny) oraz zachowane przykłady cennych nagrobków.

Historia

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1403 r. Stanowiła ona gniazdo rodziny Sarbiewskich herbu Prawdzic. W wieku XVII była własnością Bielińskich, a w 1 poł. wieku XIX Karola Kwiatkowskiego. Parafia erygowana został w XIII lub XIV wieku. Pierwszy kościół wzmiankowany był już w 1411 r. Obecny zbudowany został staraniem Adama Bielińskiego kasztelana zakroczymskiego w 2 poł. XVII w. Był gruntownie restaurowany w 1757 r. staraniem Młockiego stolnika wyszogrodzkiego. Kolejne remonty prowadzone były w latach 1814, 1838 r. oraz pomiędzy 1859 i 1862. W latach 1908-12 od strony południowej dobudowano kruchtę oraz wymieniono stolarkę okienną na większą, a także odnowiono wnętrze. W 1936 r. wymienione zostało pokrycie dachowe z gontowego na blachę. Remontowany był również w 1964 r. Towarzysząca kościołowi dzwonnica zbudowana została w wieku XVIII.

Opis

Zespół kościelny usytuowany jest w północno-wschodniej części miejscowości, na skarpie doliny rzeki Raciążnicy. Teren przykościelnego cmentarza, na którym stoi kościół i dzwonnica, otoczony jest metalowym parkanem, na cokole z kamienia łupanego. Świątynia zbudowana została z drewna dębowego (podwaliny) i sosnowego, w konstrukcji zrębowej, wzmocnionej lisicami, oszalowanej ozdobnie pionowymi deskami, z oblistwowaniem. Więźba dachowa zbudowana została w konstrukcji krokwiowo-jętkowej, dwuspadowe dachy (w szczytach czterospadowy nad prezbiterium, pięciospadowy nad nawą) pokryte są ocynkowaną blachą. Dach dwukalenicowy, z ośmioboczną wieżyczką na sygnaturkę (nad nawą) zwieńczoną hełmem z latarnią. Kościół jest orientowany, trójnawowy, z wyodrębnionym zamkniętym trójbocznie prezbiterium, dobudowaną od strony północnej prostokątną zakrystią i kruchtami (na planie prostokątów) od południa i zachodu. Nawa na planie prostokąta, od strony zachodniej trójboczna.

Wnętrze nakryte stropem płaskim, podzielone na trzy części sześcioma słupami ustawionymi w dwa rzędy po trzy sztuki. Chór muzyczny od frontu także wsparty na dwóch słupach. Prospekt organowy z instrumentem z 1878 r., autorstwa Józefa Szymańskiego. Ołtarz główny neobarokowy z p. XX w. z elementami późnobarokowymi z II połowy XVIII w. Dwa ołtarze boczne z przełomu XIX – XX w., w stylu eklektycznym. Granitowa kropielnica z XV – XVI w. We wnętrzu kościoła, pod chórem muzycznym znajduje się tablica pamiątkowa z 1885 r., poświęcona poecie, jezuicie Maciejowi Kazimierzowi Sarbiewskiemu (1595 – 1640), autorowi wielu utworów o Mazowszu. 

Cmentarz przykościelny z zachowanymi przykładami piaskowcowych XIX i XX w. nagrobków.

Obiekt dostępny podczas mszy oraz po uprzednim umówieniu się z proboszczem.

Oprac. Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 11-08-2017 r.

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. X, woj. warszawskie, z. 16, Płońsk i okolice, Warszawa 1979.
  • Kościół p.w. Św. Stanisława Biskupa, za: http://www.drewnianemazowsze.pl/sarbiewo-kosciol/
  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa Kościół parafialny p.w. Stanisława bpa, oprac. E. Komorowska, Ciechanów1992.
  • Gawarecki W.H.,Opis historyczny kościoła parafialnego we wsi Sarbiewie, [w:] „Pamiętnik Religijno–Moralny”, t.XXI, 1851.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2. poł. XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Sarbiewo
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. płoński, gmina Baboszewo
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy