Dom Mansjonarzy, Sanok
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Dom mansjonarzy w Sanoku należy do najstarszych budynków w mieście, zachował się w formie niemal niezmienionej od czasów budowy, pełni ważna rolę w układzie urbanistycznym miasta, jest dokumentem jego historii.

Historia

W pocz. XVIII w. ks. Franciszek Józef Goźliński, proboszcz sanocki i kanonik przemyski, powołał przy sanockiej farze, poprzez fundację, kolegium mansjonarzy. Stało się to w celu przysporzenia miastu nowych duchownych. Mieli je tworzyć czterej uposażeni mansjonarze, a ich zadaniem była m.in. opieka nad poszczególnymi ołtarzami, nauczanie katechizmu, wygłaszanie kazań i rezydowanie przy kościele. W 2 ćwierci XVIII w. przystąpiono do budowy, również z inicjatywy ks. Goźlińskiego, domu dla owych mansjonarzy. Budynek, murowany z kamienia i kryty gontem, ulokowano obok kościoła par., przy pl. św. Michała, w narożniku ówczesnego cmentarza przykościelnego. Bez większych przekształceń budynek przetrwał do XX w. W 1958 r. był remontowany, od 2 poł. XX w. Obecnie funkcjonuje jako dom kultury.

Opis

Dom Mansjonarzy położony jest w centrum miasta Sanoka, w obrębie miasta lokacyjnego, w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła par., na pn. od niego, funkcjonuje w przestrzeni miejskiej jako pierzeja Placu Św. Michała. Rozplanowany został na rzucie wydłużonego prostokąta, o dwutraktowej dyspozycji wnętrza, z długim korytarzem po zach. stronie. Wybudowany jako parterowy, częściowo, w pn. części, podpiwniczony, ze sklepieniami kolebkowymi w piwnicach oraz kolebkowymi z lunetami i krzyżowymi w pomieszczeniach parteru, przekryty dachem czterospadowym. Obiekt wymurowany z kamienia łamanego, z dachem pokrytym blachą stalową, o elewacjach z jednolitym rytmem otworów okiennych, dekorowano jedynie dość wydatnym gzymsem podokapowym i gładkim, jednolitym fryzem.

Obiekt dostępny dla zwiedzających. Dom kultury.

Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 14-07-2015 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna, Dom mansjonarski, oprac.: S. Gołubiew, 1963, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w Krośnie.
  • red. Kiryk F., Sanok Dzieje miasta, Krakow 1995.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. I, województwo krośnieńskie, Lesko, Sanok, Ustrzyki Dolne i okolice, oprac. E. Śnieżyńska-Stolotowa, F. Stolot, Warszawa 1982.
  • F. Kiryk, Sanok Dzieje miasta, Kraków 1995.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek mieszkalny
  • Chronologia: 2. ćw. XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Sanok
  • Lokalizacja: woj. podkarpackie, pow. sanocki, gmina Sanok (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy