Kościół pw. św. Stanisława, Roztoka
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół pw. św. Stanisława

Roztoka

photo

Monumentalny kościół neoromański.

Historia

Ok. 1870 r. - budowa świątyni.

Opis

W Roztoce sąsiadowały z sobą dwie świątynie: katolicka i ewngelicka. Kościół katolicki p.w. św. Stanisława, z gotyckim prezbiterium i renesansową wieżą, pokryty sgraffitem, został rozebrany w latach 70. XX w. Pozostałością po dawnej świątyni jest mur otaczający przykościelny cmentarz.

Obok kościoła katolickiego wznosił się ewangelicki dom modlitwy. Wg przekazów ikonograficznych był to budynek na rzucie prostokąta, kryty dachem łamanym, z sygnaturką w zach. ścianie szczytowej. Na jego miejscu z inicjatywy Hansa-Heinnricha XIV Bolko v. Hochberg wzniesiono po 1860 r. nowy monumentalny kościół ewangelicki. Wówczas w Roztoce liczba ewangelików kilkukrotnie przewyższała katolików.

Jest to budowla neoromańska, trójnawowa z transeptem i westwerkiem oraz prezbiterium z półkoliście zamkniętą apsydą. Wzniesiona z kamienia granitowego i cegły. Od wsch. dwie wieże, przy czym pn. niedokończona, a pd. 5-kondygnacyjna, na planie kwadratu, zwieńczona ostrosłupowym hełmem z trójkątnymi szczytami. Za estetyczny wzorzec dla tego kościoła zwykło się uważać romańską katedrę w Spirze. W kamiennych elewacjach ceglane lizeny, zwieńczone fryzem arkadowym. Wnętrze oświetlają dwie kondygnacje półkoliście zamkniętych okien w uskokowych opaskach ceglanych. Górne okna pojedyncze, dolne biforyjne. W ścianie zach. portal, nad nim trójkątny szczyt z rozetą, powyżej sygnaturka. Dach i hełmy kryte blachą. Dzwony kościelne rekwirowano na potrzeby zbrojeniowe obu wojen światowych, z trzech zachował się jeden.

Wyposażenie wnętrza w większości pochodzi z okresu budowy świątyni, ale są tam również ruchomalia z rozebranego w latach 70. XX w. sąsiedniego kościoła: polichromowane drewniane figury i chrzcielnica z XVIII w.

W 1945 r. kościół został przejęty przez katolików i odtąd pełni funkcję rzymsko-katolickiego kościoła parafialnego pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Dawny kościół katolicki zaniedbano, obecnie nieistnieje.

Możliwość oglądania jedynie z zewnątrz.

Oprac. Krzysztof Czartoryski, OT NID we Wrocławiu, 11.06.2015 r.

Bibliografia

  • Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: ok. 1870 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Roztoka
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. świdnicki, gmina Dobromierz
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy