rogatka warszawska I, Płock
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Rogatki Warszawskie stanowią świadectwo rozwoju i historii miasta, zaprojektowane zostały w stylu klasycystycznym przez znanego warszawskiego architekta Jakuba Kubickiego, przy współudziale Antonio Corazziego i Ludwika Mahna. Stanowią przykład architektury municypalnej z pocz. XIX w. na Mazowszu.

Historia

Układ urbanistyczny Płocka na początku XIX w., kiedy to miasto znajdowało się w zaborze pruskim, poddany został gruntownej przebudowie. W 1803 r. rozpoczęto realizację planu Schmida, zakładającego likwidację średniowiecznych murów miejskich w zamian za utworzenie o wiele większego pierścienia z wałów otaczającego miasto. Na przecięciach wału z drogami wjazdowymi zaplanowano rogatki miejskie. Od strony północnej i południowej przy trakcie prowadzącym do Warszawy (ob. ul. Wyszogrodzka) w latach 1824-1827 zbudowano rogatki warszawskie (zwane również wyszogrodzkimi) zaprojektowane przez znanego warszawskiego architekta Jakuba Kubickiego przy współudziale Antonio Corazziego i ówczesnego architekta płockiego Ludwika Mahna. Stanowiły pierwotnie siedzibę urzędników pobierających opłaty celne i drogowe. Rogatka północna (I) w chwili obecnej pełni funkcję publiczną.

Opis

Rogatki Warszawskie złożone z dwóch budynków flankujących ul. Wyszogrodzką, po wschodniej stronie al. Jana Kilińskiego (oddzielone od niej chodnikiem) usytuowane są po obu stronach drogi wjazdowej prowadzącej z Wyszogrodu do miasta. Rogatka I usytuowana została po północnej stronie ulicy Wyszogrodzkiej. 

Obiekt wybudowany został na ceglano-kamiennym fundamencie, bez podpiwniczenia, ze ścianami wymurowanymi z cegły spojonej zaprawą cementowo-wapienną, ze ścianami obustronnie otynkowanymi. Stropy wykonane zostały z drewna. Więźba dachowa jest krokwiowa, pokryta blachą. Stolarka okienna i drzwiowa w pełni wykonana została z drewna. Budynek rozplanowany jest na planie prostokąta, pięcioosiowy, półtoratraktowy, o układzie szeregowym. Wejście do budynku prowadzi od strony południowej poprzez centralnie umieszczone dwuskrzydłowe drzwi, z nadświetlem.

Budynek jest zwarty, dwukondygnacyjny, nakryty dachem wielospadowym. Wejście do budynku prowadzi poprzez joński portyk wgłębny składający się z czterech kolumn wspartych na cokołach. Elewacje budynku wykonane zostały w stylu klasycystycznym, boniowane wzdłużnie, nad wydatnym gzymsem wieńczącym pełna attyka. W pierwszej kondygnacji prostokątne otwory okienne zwieńczone lawą wspartą na gładkich konsolkach, w drugiej, niższej i oddzielonej od pierwszej profilowanym gzymsem, głęboko cięte płyciny. 

Obiekt dostępny za pozwoleniem właściciela.

Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 10.05.2019 r.

Bibliografia

  • Karty ewidencyjne zabytku architektury i budownictwa, tzw. zielone: Rogatki wyszogrodzkie – budynek pierwszy, oprac. Kaczmarczyk, 1954; D. Rogatka Wyszogrodzka (północna), oprac. Wardecka-Witwicka, 1959.

  • Płock. Rogatki miejskie, za: http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/32229,plock-rogatki-miejskie.html.

  • Rogatki miejskie Płocka, za: https://pl.wikipedia.org/wiki/Rogatki_miejskie_P%C5%82ocka.

  • M. Romanowski, Przewodnik Płock i okolice, Płock 2002, s. 33,38,42.

  • W. Serafimowicz, B.Trębala, Z dziejów budownictwa w Płocku, Płock 2008, s. 31, 33, 41. 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1824 - 1827
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Aleja Jana Kilińskiego 8a, Płock
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. Płock, gmina Płock
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy