rogatka dobrzyńska I, Płock
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Rogatki Dobrzyńskie stanowią świadectwo rozwoju i historii miasta, zaprojektowane zostały w stylu klasycystycznym przez znanego warszawskiego architekta Jakuba Kubickiego.

Historia

Układ urbanistyczny Płocka na początku XIX w., kiedy to miasto znajdowało się w zaborze pruskim, poddany został gruntownej przebudowie. W 1803 r. rozpoczęto realizację planu Schmida, zakładającego likwidację średniowiecznych murów miejskich w zamian za utworzenie o wiele większego pierścienia z wałów otaczającego miasto. Na przecięciach wału z drogami wjazdowymi zaplanowano rogatki miejskie. Od strony zachodniej przy trakcie do Dobrzynia w 1825 r. zbudowano rogatki dobrzyńskie zaprojektowane przez znanego warszawskiego architekta Jakuba Kubickiego. Stanowiły pierwotnie siedzibę urzędników pobierających opłaty celne i drogowe.

Opis

Rogatki Dobrzyńskie złożone z dwóch budynków flankujących ulicę (oddzielone od niej chodnikiem) usytuowane są po obu stronach drogi wjazdowej prowadzącej z Dobrzynia do miasta. Rogatka I usytuowana została popółnocnej stronie ulicy Kazimierza Wielkiego. 

Obiekt wybudowany został na ceglano-kamiennym fundamencie, bez podpiwniczenia, ze ścianami wymurowanymi z cegły spojonej zaprawą cementowo-wapienną, ze ścianami obustronnie otynkowanymi. Stropy wykonane zostały z drewna, deski ułożone na belkach stropowych, zamknięte, z podsufitką. Więźba dachowa jest krokwiowa, pokryta blachą. Podłogi są drewniane, deskowe, w sieni wylewka cementowa. Stolarka okienna i drzwiowa w pełni wykonana została z drewna.. Budynek rozplanowany jest na planie symetrycznym, skupionym, w formie rotundy, z łukowatymi wnękami oraz gzymsem wspartym na toskańskich kolumnach, półkolumnach i pilastrach, z wklęsłą tylną ścianą. Wejście do budynku prowadzi od strony południowej.

Budynek jest zwarty, jednokondygnacyjny, z niskim poddaszem, nakryty dachem w formie rotundy, z dwiema kolumnami nad wejściem wspierającymi gzyms koronujący ścian nadwieszony nad podcieniem wnękowym z wejściem. Elewacje budynku wykonane zostały w stylu klasycystycznym, rozdzielone są 4 gzymsami oraz pulpitowym daszkiem (pod dachem właściwym) nadwieszonym nad ścianami budynku.

Obiekt niedostępny.

Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 30.04.2019 r.

Bibliografia

  • Karty ewidencyjne zabytku architektury i budownictwa, tzw. zielone: Rogatki Dobrzyńskie – budynek pierwszy, oprac. D. Kaczmarczyk, 1954 oraz D. Rogatka Dobrzyńska (północna), oprac. Wardecka, Witwicki, 1959.

  • Płock. Rogatki miejskie, za: http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/32229,plock-rogatki-miejskie.html.

  • Rogatki miejskie Płocka, za: https://pl.wikipedia.org/wiki/Rogatki_miejskie_P%C5%82ocka.

  • M. Romanowski, Przewodnik Płock i okolice, Płock 2002, s. 33,38,42.

  • W. Serafimowicz, B.Trębala, Z dziejów budownictwa w Płocku, Płock 2008, s. 31, 41.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1825 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kazimierza Wielkiego 24, Płock
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. Płock, gmina Płock
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy