Zamek, Ostrzeszów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Pozostałości zamku w Ostrzeszowie są materialnym świadectwem świetności gospodarczej i militarnej Polski czasów Kazimierza Wielkiego.

Historia

Ostrzeszów uzyskał prawa miejskie w 1283 roku. W następnych wiekach korzystne położenie miasta na szlaku handlowym łączącym Wrocław z Toruniem poprzez Kalisz doprowadziło do jego rozwoju. W XIV wieku Kazimierz Wielki w ramach budowy systemu obronnego Polski wzniósł w Ostrzeszowie zamek, wzmiankowany w latach 1337 i 1386, którego pozostałości w postaci baszty zamkowej zostały zachowane do czasów obecnych. Od XVI w. do czasu utraty niepodległości przez I Rzeczpospolitą miasto było siedzibą starostwa, rozszerzając terytorialnie te funkcję o obszar zlikwidowanego sąsiedniego niegrodzkiego starostwa grabowskiego. Zamek był siedzibą starosty królewskiego, po 1553 r. - starosty grodowego. Został zniszczony w czasie najazdu szwedzkiego i odbudowany w 1660 roku. Kompleks obronny użytkowany był do 1785 roku, w następnych dziesięcioleciach popadł w ruinę. W 1843 r. zamek został przeznaczony na rozbiórkę. W XIX w. Ostrzeszów stracił na znaczeniu, pozostając jednak siedzibą powiatu do 1932 r. i podejmując ponownie tę funkcję w latach 1954-1975 i po 1999 roku. Wieża zamku została wyremontowana dopiero w 1960 roku.

Opis

Pierwotny zamek został wzniesiony z cegły na planie prostokąta o bokach długości 27 na 39 metrów. Po jego wsch. stronie wzniesiona została wieża o wys. 23 m, o kwadratowej podstawie wielkości 9 na 9 m, w górnej części, na wys. 11 m przyjmująca formę ośmioboku. Po jej obniżeniu do czasów współczesnych zachowało się pięć kondygnacji. W części pd. w połowie jej wysokości znajduje się blenda zamknięta dwoma łukami ze wspornikiem, od pn. zlokalizowany jest stosunkowo wysoko otwór wejściowy. Wieża pełniła różnorodne funkcje: mieszkalne, obronne i strażnicze, a w jej piwnicach zapewne urządzone zostało więzienie. Przy wsch. boku wieży mieściła się brama wjazdowa na dziedziniec wewnętrzny zamku, otoczony murami obwodowymi. Po przeciwległej, pn. zach. stronie dziedzińca przy partię murów zamykał budynek mieszkalny. Obecnie mieści się w niej ekspozycja Muzeum regionalnego w Ostrzeszowie.

Zamek dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Tomasz Łuczak, OT NID Poznań, 18-04-2017 r.

Bibliografia

  • Guerquin Bohdan, Zamki w Polsce, Warszawa 1974, s. 228.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 5, Woj. wielkopolskie, red. Ruszczyńska Teresa, Sławska Aniela, z. 17, Pow. ostrzeszowski, opr. Chrzanowski Tadeusz, Kornecki Marian, Samek Jan, Warszawa 1958, s. 15.
  • Tomala Janusz, Murowana architektura romańska i gotycka w Wielkopolsce, t. 2: Architektura obronna, Kalisz 2011, s. 278-282.
  • Wielkopolska. Słownik krajoznawczy, red. Łęcki Włodzimierz, Poznań 2002, s. 246-248.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zamek
  • Chronologia: XIV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Zamkowa 6, Ostrzeszów
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. ostrzeszowski, gmina Ostrzeszów - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy