kolegium jezuickie, ob. Muzeum Śląska Opolskiego, Opole
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

kolegium jezuickie, ob. Muzeum Śląska Opolskiego

Opole

photo

Budynek Muzeum Śląska Opolskiego stanowi cenny przykład architektury barokowej z XVII wieku.

Historia

Budynek powstał ok. 1698 r. w wyniku przebudowy i połączenia dwóch starszych kamienic z końca XVI w., z których starszą (zachodnią) podarował jezuitom w 1667 r. hrabia Jan Krzysztof Prószkowski (była własnością rodu od 1509 r.). We wchodniej kamienicy, nabytej przez jezuitów w 1670 r., założyli oni aptekę. Pod koniec XVII w., jezuici połączyli obie kamienice i zaadaptowali je na pomieszczenia kolegium. W tym okresie powstał jednolity barokowy wystrój elewacji obiektu. Budynek uległ uszkodzeniom podczas pożarów miasta w 1739 i 1762 r.

Po kasacie zakonu w 1773 r. budynek przejęła administracja pruska – do 1816 r. mieściły się w nim mieszkania nauczycieli gimnazjum, a potem przekształcono go na biura Regencji. Wówczas też przebudowano wnętrza obiektu. W 1837 r. został zakupiony przez miasto, a władze Opola urządziły w nim szpital. W 1932 r., po przeprowadzeniu gruntownych prac remontowych, w budynku urządzono bibliotekę i Muzeum Miejskie. Od czerwca 1945 r. zaczęło w nim funkcjonować polskie Muzeum Miejskie, które udostępniono publiczności 1 września 1946 r. Muzeum otrzymało do dyspozycji cały budynek. Znajdowało się w nim 12 sal wystawowych, 4 pomieszczenia administracyjne, 1 sala wykładowa, 1 sala – pracownia, 2 holle i trzyizbowe mieszkanie oraz parterowe zabudowania gospodarcze. Od 1950 r. placówka nosi nazwę Muzeum Śląska Opolskiego. W latach 60. XX w. budynek gruntownie wyremontowano. Ostatni poważniejszy remont miał miejsce w latach 2005 – 2008 w ramach programu „Mons Universitatis”.

Opis

Budynek zlokalizowany jest w centrum miasta, u podnóża górującego nad miastem kościoła pw. Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha (zwany przez opolan kościołem na Górce). Usytuowany kalenicowo, zwrócony jest frontem w kierunku ul św. Wojciecha. Budynek jest piętrowy, z widocznym zróżnicowaniem poziomów pięter w związku z usytuowaniem na spadku terenu. Kryty jest czterospadowym, łamanym dachem. Wzniesiono go na rzucie nieregularnego (rozszerzającego się ku wschodowi) czworoboku z dwoma wykuszami występującymi półkoliście w narożach elewacji frontowej. Układ pomieszczeń w budyku jest nieregularny, trzytraktowy. Elewacja frontowa jest siedmioosiowa o nieregularnym układzie okien – dwie osie wsch. o oknach usytuowanych wyżej od pozostałych. Podziały ścian są ramowe i płycinowe z pasami boniowania, a między kondygnacjami ciągnie się gzyms. Pomiędzy pierwszą i drugą osią od strony zachodniej znajduje się stiukowa tablica z kartuszami herbowymi rodu Prószkowskich i Lobkowitzów z końca XVII wieku.

Obiekt jest dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Joanna Banik, OT NID w Opolu, 07.06.2018 r.

Bibliografia

  • Borkowski M., Opole przełomu wieków XIX/XX, Łódź 2015.
  • Hamada A., Architektura Opola wpisana w dzieje miasta, Opole 2008.
  • Idzikowski F., Opole – dzieje miasta do 1863 roku, Opole 2002.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, red. T. Chrzanowski, M. Kornecki, t. VII (województwo opolskie), Warszawa 1968.
  • Schiedlausky G., Hartmann R., Eberle H., Die Bau- und Kunstdenkmäler des Stadtkreises Oppeln, Breslau 1939.
  • Studium historyczno-urbanistyczne miasta Opola, t. 2: Katalog zabytków – Opole Śródmieście, PKZ Wrocław 1990, [w:] zbiory WUOZ w Opolu.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1698 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Mały Rynek 7, Opole
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. Opole, gmina Opole
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy