Zamek biskupi, ob. trwała ruina, Lubawa
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zamek biskupi, ob. trwała ruina

Lubawa

photo

Relikty kompleksu zamkowego o cechach rezydencjalnych należącego do biskupstwa chełmińskiego.

Historia

Na najważniejszą siedzibę biskupów chełmińskich wybrano położone na wschód od miasta, sztucznie usypane wzniesienie w widłach rzek Sandeli i Jesionki. Budowę murowanego zamku rozpoczął biskup Herman w latach 1303-1311. W 1330 r. zamek został zniszczony przez wojska litewskie. Dokończenie pierwszego etapu wznoszenia warowni nastąpiło w latach 1363-1385, za czasów biskupa Wikbolda Dobilsteina. W latach 1402-1416, za rządów biskupa Arnolda Stapila kasztel uzyskał swoją ostateczna, gotycką formę w postaci czteroskrzydłowego założenia z wewnętrznym dziedzińcem i wjazdem w skrzydle zachodnim. Narożniki wzmacniały czworoboczne wieżyczki. Główną ośmioboczną wieżę z zegarem i zewnętrzną galeryjką ozdobioną figurami ulokowano w narożniku północno-zachodnim W połowie XV w. zmodernizowano urządzenia obronne. W latach 1627-1637, za panowania biskupów Jakuba Zadzika i Jana Lipskiego gotycką warownię przebudowano na barkową rezydencję dobudowując skrzydło, w którym mieściła się biblioteka, archiwum, biskupie apartamenty i kaplica. Z licznych zachowanych opisów inwentarzowych wynika, że pomieszczenia zamkowe były bogato wyposażone. W XVIII w., na skutek regresu politycznego i gospodarczego nastąpił stopniowy upadek zamku, którego ostatnim rezydentem był biskup Andrzej Ignacy Bayer. W 1815 r. zamek spłonął, w 1826 r. został rozebrany, a teren wyrównano i zasypano. W 1983 r. przeprowadzone zostały pierwsze badania wykopaliskowe, kontynuowane w kolejnych latach, mające na celu rozpoznanie pierwotnego zarysu zamku i jego późniejszych przekształceń. W 2013 r. zakończono prace konserwatorsko-restauratorskie murów obronnych zamku, a teren wokół nich został zrewitalizowany.

Opis

Z czteroskrzydłowego, gotyckiego założenia zachował się do dziś jedynie ostrołukowy portal z granitowych ciosów oraz czworoboczny pierścień murów obronnych o wymiarach 71 x 74 m, opasujących zamkowe wzniesienie. Ich wysokość sięga od 2 do 4 metrów. Płaska platforma splantowanego wzgórza zamkowego jest nieużytkiem.

Zabytek dostępny.

Oprac. Adam Mackiewicz, 6.12.2014 r.

 

Bibliografia

  • Czubiel L., Zamki Warmii i Mazur, Olsztyn 1986, s. 42-45.
  • Kajzer L., Kołodziejski S., Salm J., Leksykon zamków w Polsce, Warszawa 2001, s. 277.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zamek
  • Chronologia: 1402-1416
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Lubawa
  • Lokalizacja: woj. warmińsko-mazurskie, pow. iławski, gmina Lubawa (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy