Kamienica Pod Świętą Anną, Kraków
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kamienica Pod Świętą Anną

Kraków

photo

Nazwa kamienicy wywodzi się od nieistniejącej już figury św. Anny, która zdobiła niegdyś fasadę (powyżej bramy wjezdnej) budynku. Odremontowana kamienica w 1978 otrzymała oficjalną nazwę Domu Polonii.

Historia

Pierwsze wzmianki o murowanym obiekcie stojącym w tym miejscu pochodzą z 1373. Zachowały się gotyckie piwnice o głębokości 5 metrów. Obiekt został przebudowany w XVI w. i po 1577 Otrzymał renesansowy wystrój a drewniana kładka połączyła budynek z kamienicą Pod Złotą Głową. Przy okazji uroczystych wjazdów monarszych ganek przystrajano, tworząc rodzaj bramy triumfalnej. W XVI w. nadbudowano drugie piętro (z tego czasu zachowane kolumny międzyokienne). Przez następne stulecia znajdowała się w posiadaniu krakowskich rodzin kupieckich i rzemieślniczych (Delpacowie, Belli). W 2 połowie XVIII w. budynek nabyli malarze - Orłowscy. W 1792 kupił go złotnik Jan N. Herczka. Od 1795 w budynku mieścił się sklep korzenny Jana Tomaszkiewicza; wtedy dobudowano III piętro i zmieniono aranżację wnętrz. W latach 1832- 1850 budek należał do Józefa Wawel Louisa. Wówczas powstała neobarokowa fasada nawiązująca do wczesnego baroku rzymskiego. Podczas pożaru miasta w 1850 została doszczętnie spalona. Odbudowana, zyskała obecne wnętrze i klatkę schodową ze zwieńczeniem ozdobionym freskami w stylu pompejańskim. Fasadę odnowiono w stylu neogotyckim. Z tego czasu pochodzą freski i zdobienia ścian Sali Arkadowej na I piętrze. W 1897 obiekt został przebudowany według projektu Karola Scharocha; wtedy zniknęła z elewacji rzeźba patronki. Podczas przebudowy, prowadzonej przez Adolfa Szyszko-Bohusza, w 1938, kamienica zyskała obecny wygląd fasady; architekt przywrócił formę domu nowożytnego wprowadzając na najwyższym piętrze trawestację attyki. W sumie zamiana fasady neobarokowej na eklektyczno-modernistyczną nie była najlepszym rozwiązaniem. Wnętrze zostało ostatni raz gruntownie odnowione w latach 1974-1978; przy okazji zburzono oficyny. Od 1978 znajduje się tutaj siedziba Stowarzyszenia Wspólnota Polska oraz Domu Polonii.

Opis

Trzypiętrowa kamienica z użytkowym poddaszem. Lekko spadzisty dach o pokryciu blaszanym. Na parterze znajduje się restauracja - we frontowej części budynku - oraz tzw. Sala Na Zadzi. Na piętrze Sala Arkadowa, a w niej bogate polichromie (motywy roślinne, mitologiczne i zwierzęce). Zachowały się oryginalne piece kaflowe z XIX wieku. Przez środek biegnie arkada wsparta na jednej kolumnie. Od strony ogrodu Sala Renesansowa z ościeżami i oknami; zachował się dębowy sufit oraz się piec kaflowy. Do 2005 kamienica posiadała czynne przejścia na każdej kondygnacji do kamienicy przy ul. Grodzkiej 1.

Obiekt dostępny w różnym stopniu; z zewnątrz bez ograniczeń, wewnątrz, w godzinach pracy placówek handlowych i instytucji.

Oprac. Roman Marcinek, OT NID w Krakowie, 20-04-2016 r.

Bibliografia

  • Dyba O., Kraków. Zabytki architektury i budownictwa, Warszawa 2007
  • Encyklopedia Krakowa, Warszawa - Kraków 2000.
  • Fabiański M., Purchla J., Historia architektury Krakowa w zarysie, Kraków 2001
  • Komorowski W., Sudacka A., Rynek Główny w Krakowie, Ossolineum 2008
  • Rożek M., Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, Kraków 1993
  • Marcinek R., Kraków, Kraków 2001

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 1373 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek Główny 14, Kraków
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. Kraków, gmina Kraków
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy