Kamienica Pod Obrazem, Kraków
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kamienica Pod Obrazem

Kraków

photo

Nazwa kamienicy, powstałej z połączenia dwóch średniowiecznych domów, pochodzi od malowidła na fasadzie (Matka Boska w otoczeniu aniołów), wykonanego w 1718. Dawny dom Cellarich, Sobieskich i Hallerów.

Historia

Pierwsze obiekty murowane, z których powstała współczesna kamienica pochodzą z przełomu XIII i XIV w. Ich rozbudowa trwała w wieku XIV i 2 połowie XV w. Połączenie dwóch kamienic nastąpiło w początkach XVI w. Z tego okresu, czasu kiedy właścicielem był kupiec Piotr Kaufman, zachowały się kasetonowe stropy I piętra. Wzorowane są na gotyckich sklepieniach tworzących trójkątne kasetony. Po śmieci Kaufmana dom niszczał, bo przez 70 lat trwał spór spadkobierców. W 1579, kiedy domem zawiadywała aptekarz Mączyński, mieszkali tu pierwsi przybyli do Polski jezuici - Alojzy Odescalchi i Bazyli Cerinus. Kolejne przebudowy miały miejsce na przełomie XVI i XVII w., kiedy kamienica znalazła się (1593) w rękach mediolańskiego rodu Cellarich. Odnowienie fasady wraz z jej nową dekoracją to rok 1718. Wcześniej zdobiło ją godło zwierzęce, od którego wzięła się dawna nazwa: Pod Modrym Lwem. Po Cellarich dom przejął kasztelan krakowski Sanisław Warszycki. Według niepewnych przekazów w latach 1735-1756 kamienica należała do Marii Józefy z Wesslów Sobieskiej (1685-1761), żony królewicza Konstantego, synowej Jana III Sobieskiego. Rzadko tu bywała, na stałe rezydując w Pilicy. Kolejną fazą zmian był remont przeprowadzony ok. 1770, kiedy kamienica była związana z kupiecką rodziną Hallerów. Drogą mariażu trafiła ostatecznie w ręce Wentzlów, która prowadziła tu m.in. handel win. Modernizację budynku przeprowadzono w dwóch fazach ok. 1800 i w 1843 (projekt Pawła Gołębiowskiego). Podczas pożaru Krakowa w 1850 kamienica nie ucierpiała, mimo, że spłonęły sąsiednie zabudowania. Mało tego, na niej zatrzymała się ściana ognia. Cud ten przypisywano właśnie obrazowi Matki Boskiej. W XIX w. w kamienicy mieścił się Bank Handlowy, Galicyjskie Towarzystwo Handlowe i firmowy lokal Browaru Arcyksiążęcego Browaru w Żywcu. Na przełomie XIX i XX parter adaptowano na restaurację znaną jako „Pod Obrazem” lub „U Wentzla”. Kolejne zmiany wprowadził remont z 1937, przeprowadzony według planów Franciszka Mączyńskiego. Gruntowny remont konserwatorski miał miejsce w latach 1986-1995.

Opis

Duża, trzypiętrowa i pięcioosiowa kamienica nakryta mansardowym dachem. Na spokojnej, niemal pozbawionej zdobień fasadzie obraz maryjny z 1718. Współcześnie w budynku działa hotel i restauracja „Wentzl” (stąd dodane na dachu zbędne kompozycyjnie lukarny).

Obiekt dostępny w różnym stopniu; z zewnątrz bez ograniczeń, wewnątrz, w godzinach pracy placówek handlowych i instytucji.

Oprac. Roman Marcinek, OT NID w Krakowie, 20-04-2016 r.

Bibliografia

  • Dyba O., Kraków. Zabytki architektury i budownictwa, Warszawa 2007
  • Encyklopedia Krakowa, Warszawa - Kraków 2000.
  • Fabiański M., Purchla J., Historia architektury Krakowa w zarysie, Kraków 2001
  • Komorowski W., Sudacka A., Rynek Główny w Krakowie, Ossolineum 2008
  • Rożek M., Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, Kraków 1993
  • Marcinek R., Kraków, Kraków 2001

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: XII/XIV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek Główny 19, Kraków
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. Kraków, gmina Kraków
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy