pałac, Kamieniec Ząbkowicki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Wzniesiona z rozmachem w formach neogotyckich rezydencja książąt von Preussen na Górze Zamkowej w Kamieńcu Ząbkowickim jest jedną z największych w Europie urządzonych w nurcie romantycznego historyzmu, doskonale wpisaną w krajobraz.

Historia

Ogólną koncepcję założenia pałacowo-ogrodowego dla właścicielki kamienieckiego majątku – księżnej Marianny Orańskiej (ur. 1810, zm. 1883 r.) stworzył w latach 1838–1841 architekt Carl Friedrich Schinkel. Rezydencja wybudowana została w latach 1838-1872 (w 1841 r. pałac był ukończony w stanie surowym) według projektu C.F. Schinkla, ukończona natomiast przez Ferdinanda Martiusa, który kierował całością prac. Budowa kontynuowana była przez syna księżnej Friedricha Wilhelma Nicolausa Albrechta von Prreussen (ur. 1837 zm. 1906 r.) – w jego czasach powstał wystrój wnętrz i wyposażenie. Budowla zniszczona została w 1945 roku. Od 1988 r. (z przerwami) w odbudowie.

Opis

Główną osią kompozycyjną całego założenia był widok z Góry Zamkowej w kierunku południowo-zachodnim, ku Przełęczy Bardzkiej. Wzniesiony na Górze Zamkowej pałac zwrócony jest zatem fasadą na południowy zachód. Jest to budowla o formach neogotyckich, czteroskrzydłowa z dwudzielnym, prostokątnym dziedzińcem. W narożach posiada cztery cylindryczne wieże z blankami w zwieńczeniu. Trójkondygnacyjna, z mezzaninem; skrzydła kryte dachami dwuspadowymi. Murowana z cegły. Elewacje oblicowane cegłą o zróżnicowanej barwie i kamieniem (łupek mikowy, śląski marmur i piaskowiec), artykułowane wysokimi ostrołucznymi niszami przez wszystkie kondygnacje. W fasadzie i elewacji tylnej płytkie ryzality ujęte sześciobocznymi wieżyczkami. Frontowy ryzalit, w którym znajduje się tzw. Wielka Sala, poprzedzony został dwunawową halą podjazdu z ostrołukowymi arkadami, ponad którą urządzono taras. Dziedziniec przedzielony jest arkadowym łącznikiem. Wnętrza nakryte są sklepieniami – krzyżowymi, gwiaździstymi i wachlarzowymi.

W ciągu okalających pałac murów z czterema parami niskich baszt, wąskie prostokątne budynki stajni i wozowni.

Zabytek dostępny.

oprac. Bogna Oszczanowska, OT NID we Wrocławiu, 15-07-2019 r.

Bibliografia

  • 900 Jahre Kamenz (Kamieniec Ząbkowicki). Spuren deutscher und polnischer Geschichte. 900 lat Kamieńca Ząbkowickiego (Kamenz). Ślady niemieckiej i polskiej historii. red. Joanna Rzepa, Arne Franke, Wojciech Grzelak. Görlitz, Landesmuseum Schlesien, 1996.
  • Grundmann G., Karl Friedrich Schinkel Lebenswerk. Schlesien, Berlin 1941.
  • Karl Friedrich Schinkel i Polacy, red. Waldemar Baraniewski i Tadeusz S. Jaroszewski, Warszawa 1987.
  • M.[artius Ferdinand], Das Schloß Kamenz in Schlesien, „Allgemeine Bauzeitung”, Jg. 15, 1850, s. 177-184, il. 334-341.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s. 379-381.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: pałac
  • Chronologia: 1838 - 1872
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Zamkowa , Kamieniec Ząbkowicki
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. ząbkowicki, gmina Kamieniec Ząbkowicki
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy