Dom Gwarków, Jeżów Sudecki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Prawdopodobnie najstarszy dom drewniany w Sudetach, będący pierwotnie jedną z tzw. gospód górniczych - grupy 6 domów wzniesionych dla górników saskich na przełomie XVI/XVIII w. Gwarkowie osadzeni zostali w Jeżowie w związku z udzieleniem im koncesji na wydobycie rud złota i srebra przez radę miasta Jelenia Góra, do której od 1506 r. należała wieś. Zbudowane dla nich domy nie były związane z gospodarstwami i zwolnione były z opłat czynszowych.

Historia

Budynek powstał najprawdopodobniej już w 1601 r., był kilkakrotnie przebudowywany - między innymi w XIX w., kiedy oraz remontowany w latach 1962-63. Pierwotnie mieszkalno-gospodarczy, od XVIII w. pełni wyłącznie rolę budynku gospodarczego.

Opis

Dom umiejscowiony w północnej części wsi, szczytowo po zachodniej stronie ulicy. Wolnostojący, na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, zwieńczony dachem dwuspadowym pokrytym drewnianym gontem. Od północnego zachodu do budynku przylega parterowy aneks, kryty załamaną i przedłużoną częścią połaci dachu. Konstrukcja mieszana, parter częściowo murowany z kamienia, w części szachulcowy bądź szkieletowy z pionowym odeskowaniem, podobnie jak szczyty budynku. Piętro szachulcowe, o polach tynkowych dekorowanych prostymi, jednobarwnymi motywami rozetowymi wykonanymi w technice pseudosgraffita. Od strony północnej na wysokości piętra galeria drewnianej konstrukcji o pełnej, zdobionej snycerką balustradzie i z pojedynczym biegiem schodów wzdłuż elewacji. W przyziemiu zróżnicowanej wielkości trzy przejazdy bramne, zaopatrzone w proste wrota. Otwory okienne budynku niewielkie, bez oprawy i w większości pozbawione stolarki. Dom znajduje się obecnie w złym stanie technicznym.

Obiekt niedostępny, stanowi własność prywatną i zlokalizowany jest na terenie ogrodzonej posesji.

Oprac. Piotr Roczek, 27.10.2014 r.

Bibliografia

 

  • Słownik Geografii Turystycznej Sudetów. T. 4 Kotlina Jeleniogórska, red. M. Staffa, Wrocław 1999, s. 250.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s. 372.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek mieszkalny
  • Chronologia: początek XVII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Długa 135, Jeżów Sudecki
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. jeleniogórski, gmina Jeżów Sudecki
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy