Historia

Zachowany do dzisiaj drewniany kościół w Iwoniczu-Zdroju zbudowany został w latach 1894-1895 z fundacji rodziny Załuskich. Wykonanie projektu świątyni powierzono austriackiemu architektowi – Favorgerowi. Kościół był remontowany w 1927 roku. Został uszkodzony w trakcie działań wojennych II wojny światowej, a następnie w latach 1948-1952 poddany gruntownemu remontowi. W trakcie prac m.in. wymieniono fundamenty, wykonano kamienny cokół, wymieniono część drewnianych elementów konstrukcyjnych. Wykonano również nowy szalunek ścian oraz wymieniono pokrycie dachowe. Do 1950 roku, kiedy to utworzono nową parafię w Iwoniczu-Zdoju, kościół był filią kościoła rzymskokatolickiego w Iwoniczu Wsi. W 1988 roku w bezpośrednim sąsiedztwie świątyni wzniesiono nowy, murowany kościół parafialny. 

Opis    

Kościół znajduje się w centrum miejscowości, u podnóża porośniętej lasem Góry Borowinowej, w niedalekiej odległości od Placu Dietla i głównej ulicy uzdrowiska – ul. Słonecznej. Od południowego zachodu sąsiaduje z nowym kościołem parafialnym. Od frontu do kościoła prowadzą wielostopniowe schody o szerokości elewacji. Frontem zwrócony jest na północny zachód. Kościół wzniesiony został na rzucie prostokąta jako trójnawowy, bazylikowy, bez wyodrębnionego prezbiterium. Zbudowany jest w konstrukcji szkieletowej, na kamiennym podmurowaniu, o ścianach szalowanych deskami pionowo z listwowaniem. Nawa główna znacznie wyższa od bocznych nakryta jest dachem dwuspadowym, nawy boczne – dachami pulpitowymi. Na kalenicy dachu nawy głównej od strony północnej znajduje się wysoka ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę z ażurową latarnią zwieńczona ostrosłupowym hełmem. Druga, niższa wieżyczka na sygnaturkę umieszczona jest w południowej części dachu nawy. Pokrycie dachów stanowi blacha.

Elewacja frontowa zamknięta trójkątnym szczytem jest trójosiowa z trzema otworami drzwiowymi umieszczonymi w trójkątnie zamkniętych wnękach zaakcentowanych profilowanymi obramieniami. Elewacje boczne nawy głównej i naw bocznych przeprute są ostrołukowo zamkniętymi otworami okiennymi, charakterystycznie zgrupowanymi po trzy w nawie głównej i po pięć w nawach bocznych oraz ujętymi w prostokątne, profilowane drewniane obramienia. Wewnątrz nawa główna wydzielona jest od bocznych przez trzy pary drewnianych słupów połączonych spłaszczonymi arkadami. Uwagę zwraca otwarta do wnętrza, dekoracyjnie opracowana więźba dachowa. Wyposażenie współczesne kościołowi obejmuje m.in. neogotycki ołtarz główny i dwa ołtarze boczne. 

Zabytek dostępny. Brak udogodnień dla osób ze szczególnymi potrzebami ruchowymi. 

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 08.01.2025 r.

Bibliografia    

• Brykowski R,. Drewniana architektura kościelna w diecezji przemyskiej, Kraków 1976.
• Brykowski R, Kornecki M., Kościoły drewniane w Małopolsce południowej, Wrocław 1984.
• Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Iwonicz-Zdrój. Kościół parafialny, oprac. M. Czuba, Archiwum NID, 1997.
• Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, Krosno, Dukla i okolice, oprac. Stolot F., Śnieżyńska-Stolot E., Warszawa 1977.
• Szlak architektury drewnianej. Podkarpackie, Rzeszów 2013.