Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Kamienica Pręczkowskich - Zabytek.pl

Adres
Gdynia, Skwer Kościuszki 10/12, Żeromskiego 49

Lokalizacja
woj. pomorskie, pow. m. Gdynia, gm. Gdynia-gmina miejska

Najlepsza realizacja modernistyczna lat dwudziestych XX w.w Gdyni.Plastycznie reprezentuje wczesny funkcjonalizm, po raz pierwszy zastosowano tu analogie formalne do budownictwa okrętowego.

Historia

Kamienica należała do Inżyniera Stanisława Pręczkowskiego z Wejherowa. Zaprojektowana została w 1928 r. i była budowana etapami. Projekt autorstwa inż. arch. Tadeusza Jędrzejewskiego z firmy „Biuro architektoniczne Włodzimierz Prochaska, Stanisław Garliński, Tadeusz Jędrzejewski. Inżynierowie architekci.” W latach 1930-31pracami budowlanymi kierował Bernard Dulny - powstała wówczas część narożna budynku oraz fragment od strony Skweru Kościuszki. W latach 1934-35 dobudowano skrzydło od strony Skweru Kościuszki, bez oficyny bocznej. Ostatni etap budowy przypadł na lata 1936-37. Powstało wówczas skrzydło od strony ul. Żeromskiego oraz kino „Polonia”.

Opis

Lokalizacja w budynku w centrum śródmieścia, w północnej pierzei Skweru Kościuszki, przy skrzyżowaniu z ul. Żeromskiego. Budynek narożny, założony na planie litery L, dłuższy bok wzdłuż Skweru Kościuszki. Wraz z salą kinową od podwórza stanowi rzut prostokąta o ukośnym wschodnim boku. Okazała kamienica w umieszczona jest w typowej śródmiejskiej zabudowie pierzejowej, pięciopiętrowa w narożniku z niższymi skrzydłami bocznymi. Kompozycja asymetryczna, opływowe formy połączono z wyrazistymi kształtami brył oraz wyeksponowano strukturalne elementy dekoracji tynkowej elewacji. Prekursorsko zestawiono poszczególne segmenty budynku tak, że jednoznacznie budzi skojarzenia z okrętem: wyższy o jedną kondygnację narożnik kamienicy zestawiono z cylindryczną formą nawiązującą do mostku kapitańskiego, podkreśloną dodatkowo metalowymi balustradami balkonów i ciemniejszym kolorem tynku. Parter przeznaczono na handel i usługi, później także dobudowano od podwórza kino „Polonia” (po wojnie - „Goplana”). Budynek posiada trzy klatki schodowe. Plan budynku jest dwutraktowy, podzielony na niewielkie mieszkania z możliwością scalenia lokali środkowych w jedno duże mieszkanie. Budynek posiada ogrzewanie centralne. Zachowana stolarka okienna i drzwiowa, interesujące stalowe, ażurowe balustrady balkonów oraz balustrady schodów wewnętrznych.

Obiekt dostępny z zewnątrz oraz w części przyziemia - parter handlowo-usługowy.

Oprac. Dorota Hryszkiewicz-Kahlau, OT NID w Gdańsku, 08.11.2014 r.

Rodzaj: kamienica

Styl architektoniczny: modernistyczny

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_22_BK.42284, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_22_BK.290049