Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Gimnazjum Miejskie, ob. Urząd Miejski w Gdańsku - Zabytek.pl

Gimnazjum Miejskie, ob. Urząd Miejski w Gdańsku


budynek użyteczności publicznej 1834 - 1837 Gdańsk

Adres
Gdańsk, Lastadia 2

Lokalizacja
woj. pomorskie, pow. Gdańsk, gm. Gdańsk

Budowla jest dziełem wybitnego architekta berlińskiego K. F. Schinkla i stanowi przykład architektury doby romantyzmu, kopiującej elementy stylu romańskiego i gotyckiego.

Historia

Budynek pełnił funkcję męskiego Gimnazjum Miejskiego. Placówka ta do 1920 roku była najbardziej ekskluzywną szkołą średnią w Gdańsku ze starannie dobieraną kadrą pedagogiczną. Aula, poza potrzebami szkolnymi, wykorzystywana była także na okazjonalne uroczystości oraz wystawy. Obiekt powstał w latach 1834-1837. Początkowo został zaprojektowany przez H. F. Zernecke w stylu klasycystycznym. Po rozpoczęciu budowy Karl Friedrich Schinkel przeprojektował go w stylu neoromańsko - neogotyckim. Budynek był dwukondygnacyjny, z nieużytkowym poddaszem, nakryty dachem pogrążonym, ukrytym za wysoką ścianą attykową. W 1897 roku został częściowo przekształcony. W celu powiększenia powierzchni przebudowano poddasze na użytkowe, założono płaski dach, a w ścianie attykowej początkowe okna pojedyncze zmieniono na zdwojone i potrójne. 

Podczas działań wojennych w 1945 roku budynek został wypalony. Zniszczeniu uległ dach, prawie wszystkie stropy, schody i stolarka. Na początku lat 50. obiekt odbudowano, jednak bez dbałości o detale i pierwotny charakter. Między innymi, nakryto go widocznym z poziomu ulicy czterospadowym dachem oraz zmieniono formę okien w attyce. Od 1952 roku mieściło się tutaj Technikum Przemysłu Spożywczego i Chemicznego, a po 1958 roku także Młodzieżowa Zasadnicza Szkoła Przemysłu Spożywczego, Zasadnicza Szkoła Przemysłu Spożywczego dla Pracujących oraz Specjalistyczna Zasadnicza Przyzakładowa Szkoła Mięsna. Ostatnio placówka funkcjonowała pod nazwą Zespół Szkół Przemysłu Spożywczego i Chemicznego. W 2009 roku ze względu na zły stan techniczny budynek został wyłączony z użytkowania. W 2016 roku przekazano go spółce Gdańskie Wody, która w latach 2017-2020 przeprowadziła rewaloryzację i adaptację na cele biurowe. Obecnie obiekt użytkuje Urząd Pracy oraz Wydział Geodezji Urzędu Miejskiego w Gdańsku.

Opis

Dwukondygnacyjny udynek założony jest na rzucie prostokąta z pseudoryzalitami na osiach ścian dłuższych. Posiada użytkowe poddasze, ukryte za wysoką ścianą attykową. Naroża budynku, pseudoryzality i płycina na osi elewacji frontowej flankowane są sterczynami w formie smukłych wieżyczek. Elewacje licowane cegłą. Prostokątne okna umieszczone są w biegnących przez dwie kondygnacje lizenowych, uskokowych arkadach. Początkowo w polach arkad występowały malatury maswerków, w elewacji północnej częściowo zachowały się i zostały zrekonstruowane. W ścianie attykowej występują małe okna zdwojone lub potrójne, zamknięte łukami półkolistymi. W attyce elewacji frontowej znajduje się płycina z inskrypcją „Artium Liberalium atudiis sacrum MDCCCXXXVII” (przybytek studiów nauk wyzwolonych 1837), pod nią – płaskorzeźba postaci kobiecej ze skrzydłami i wieńcami (personifikacja zwycięstwa), a nad głównym wejściem wieniec. Drzwi zewnętrzne zachowane są w stylu neogotyckim, drzwi główne zdobi dodatkowo witrażowe nadświetle. We wnętrzu zachował się hall nakryty sklepieniem żaglastym, wspartym na filarach. Pozostałe wnętrza podczas powojennej odbudowy zostały przekształcone.

Oprac. Beata Dygulska, OT NID w Gdańsku, 10.02.2025 r.

Rodzaj: budynek użyteczności publicznej

Materiał budowy:  ceglane

Styl obiektu: inny

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_22_BK.48338, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_22_BK.302788