stanowisko archeologiczne, Niewodniki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

stanowisko archeologiczne

Niewodniki

photo

Osada w Niewodnikach użytkowana i zamieszkiwana w pradziejach i średniowieczu, jest archeologicznym reliktem informującym współczesnych o prahistorii Śląska. Jest ważnym materialnym źródłem pomnażającym naszą wiedzę o starożytnym i średniowiecznym osadnictwie na Ziemi Opolskiej rozwijającym się wzdłuż Prószkowskiego Potoku.

Usytuowanie i opis

Obiekt zlokalizowany jest na zachodniej terasie Prószkowskiego Potoku (Prószkowianki) dopływu Odry, na polach łagodnie opadających do koryta rzeki, pomiędzy wioskami Niewodniki i Narok, około 400 m od północnego krańca wsi i mostu na w/w potoku, około 100 m na południe od drogi gruntowej i niewielkiego zagajnika. Na działkach gruntowych nr 108 (podzielona na 24 parcele), nr 109, nr 111.

Opis stanowiska: osada rozciąga się na polach ornych na lekko wyniesionej piaszczystej terasie nadzalewowej opadającej do Prószkowskiego Potoku. Relikty pradziejowej osady zalegają pod warstwą orną, a artefakty archeologiczne w postaci fragmentów naczyń glinianych oraz kawałków żużli żelaznych zostały odkryte na powierzchni pól. 

Historia

Stanowisko zostało odkryte podczas badań powierzchniowych w 1970 r. prowadzonych przez dr. Zbigniewa Bagniewskiego z Katedry Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego z grupą studentów. Oznaczono je literą A. Zostało ono zweryfikowane w 1983 r. podczas badań inwentaryzacyjnych w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski przez zespół archeologów pod kierunkiem Ewy Matuszczyk z Muzeum Śląska Opolskiego. Rozpoznanie powierzchniowe stanowiska pozwala na stwierdzenie, że było ono użytkowane w pradziejach oraz w okresie średniowiecznym.

Stan i wyniki badań archeologicznych

Stanowisko archeologiczne – osada wielokulturowa, zostało odkryte w 1970 r. przez Z. Bagniewskiego i K. Bykowskiego z Katedry Archeologii we Wrocławiu. Znaleźli oni kilkadziesiąt fragmentów ceramiki pradziejowej i średniowiecznej (X-XIII w.) oraz zabytki krzemienne (rdzeń, odłupki, wiór). W 1983 r. w ramach badań Archeologicznego Zdjęcia Polski powierzchniową penetrację pól przeprowadził zespół archeologów pod kierunkiem Ewy Matuszczyk. Na polach znaleźli oni kilkanaście fragmentów naczyń glinianych oraz artefakty krzemienne.. Na podstawie odkrytych zabytków K. Bykowski określił, że osada była użytkowana przed około 4 tys. lat w młodszej epoce kamienia (neolicie), następnie w około IX-VII w. p.n.e. przez ludność kultury łużyckiej, i późnej w okresie średniowiecznym (XIV-XVI w.). Stanowisko niszczone jest głęboką orką. 
Uwaga: dokonano podziału działki gruntowej nr 372 na mniejsze parcele pod zabudowę i założono przyłącza energetyczne.

Stanowisko położone jest na gruntach prywatnych. Teren ogólnie dostępny.

Oprac. Krzysztof Spychała, NID OT Opole, 23.04.2020 r.

Bibliografia

  • Bagniewski Z., Wyniki badań powierzchniowych i weryfikacyjnych przeprowadzonych na terenie powiatu Niemodlin [w:] Terenowe Badania Archeologiczne na Opolszczyźnie Rok 1970, Opole 1970, s. 55 (jako Niewodniki stanowisko A);
  • Macewicz K., Tomczak E., Wuszkan S., Konserwatorskie badania archeologiczne na terenie województwa opolskiego w latach 1970-1972 [w:] Opolski Rocznik Muzealny, t. VI, 1975, s. 183, poz. 166, (jako Niewodniki stanowisko A);
  • Kaźmierczyk J., Macewicz K., Wuszkan S., Studia i materiały do osadnictwa Opolszczyzny wczesnośredniowiecznej, Opole 1977, s.331-332 (jako Niewodniki stanowisko A);
  • Holc E., Matuszczyk E., Spychała K., Obszar 88-36 [w:] Opolski Informator Konserwatorski 1987, Opole 1987, s. 82 -83, poz. 26; 
  • Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu: 
    •  teczka rejestru nr A-360/73; 
    •  Karta Ewidencji Stanowiska Archeologicznego Niewodniki nr 1, AZP 48/88-36; 
    •  zbiór zabytków i księga inwentarzowa.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: inne
  • Chronologia: Neolit
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Niewodniki
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. opolski, gmina Dąbrowa
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy