Najstarsze pochówki tego zespołu sepulkralnego są datowane na 3530-3360 lat p.n.e. (neolityczna kultura pucharów lejkowatych, faza wiórecka) a najmłodsze, do tej pory rozpoznane, na VII/VIII-IX wiek n.e.

Historia obiektu

Cmentarzysko kurhanowe było pierwotnie datowane na późny okres wpływów rzymskich – II-III w. n.e. Po badaniach wykopaliskowych przeprowadzonych w latach 1971 i 1972 uznano, że grobowce należy datować na wczesne średniowiecze. Obecnie uważa się, że cmentarzysko funkcjonowało w okresie od VIII do X wieku.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich, około 1,5 hm na południowy wschód o Piotrowic Polskich i 2,5 km na zachód od Muszkowic, na terenie zwartego kompleksu leœnego między Muszkowicami na wschodzie, Czerńczycami na południu, Piotrowicami Polskimi na zachodzie i Cienkowicami na północy zwanego Lasem Muszkowickim lub Lasem Bukowym (Buch Wald).

Opis stanowiska:

Cmentarzysko kurhanowe składa się z 13 mogił na planie koła i owalu. Tworzą one dwa skupiska. W skupisku zachodnim zarejestrowano 5 nasypów, we wschodnim 7. Pośrodku znajduje się większy od pozostałych obiekt na planie wydłużonego owalu. Średnice kurhanów u podstawy wynoszą od 4 do 10 m, zachowana wysokość od 0,30 do 1,80 m.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Kurhany w Lesie Muszkowickim były znane miłośnikom starożytności i archeologom już w XIX wieku. Artykuł na temat tych obiektów pt.: Wald bei Heinrichau (autor nieznany) został opublikowany w 1820 r. Nadleśniczy Hasenbach i proboszcz Gottwald prowadzili amatorskie badania wykopaliskowe, rozkopując wiele kurhanów, w których znajdowali pochówki ciałopalne. Kurhany wiązali z Tatarami, którzy mieli tędy wracać po bitwie pod Legnicą w 1241 r. Lothar F. Zotz wymienia kurhany muszkowickie w 1930 r., zaznaczając, że ich chronologia nie została jeszcze ustalona.

Jeden z kurhanów cmentarzyska nr 28/58 był badany wykopaliskowo przez Fritza Geschwendta w 1934 r. Badacz prawdopodobnie odkrył jamę po pochówku szkieletowym, ale nie wykluczał, że po ciałopalnym. Datował kurhan na okres wędrówek ludów, ale w nasypie znajdowały się również artefakty krzemienne, ceramika neolityczna, z epoki brązu, z okresów halsztackiego i późnolateńskiego.

W 1967 r. Andrzej Kudła zinwentaryzował 13 kurhanów, które datował na późny okres wpływów rzymskich – II-III wiek n.e. Jako stanowisko kurhanowe I obiekt został wpisany do rejestru zabytków.

W latach: 1971 i 1972 przebadano dwa grobowce. Uznano, że są to obiekty wczesnośredniowieczne.

W 1990 r. odbyły się badania powierzchniowe w ramach Archeologicznego Zdjêcia Polski. Istnienie kurhanów potwierdzili badacze: Ludwik Andrzej Kamiñski i Andrzej Kosicki. Uznali, że cmentarzysko należy datować na wczesne średniowiecze, VIII-X wiek.

W 2012 r. przeprowadzono lotniczy skaning laserowy Lasu Muszkowickiego. Po opracowaniu jego wyników okazało się, że oprócz obiektów już zinwentaryzowanych i/lub badanych wykopaliskowo, istnieje kilkadziesiąt, nieznanych dotąd archeologom, stanowisk kurhanowych. Są to obiekty wzniesione na planie koła i trapezoidalne. Większość stanowisk znajduje się na północ od drogi łączącej Muszkowice i Piotrowice Polskie. Na południe od drogi znaleziono tylko 2 nowe stanowiska z kuhanami kolistymi i jedno z nasypem trapezoidalnym. Kierownikiem projektu badawczego, przewidującego także weryfikację wykopaliskową, jest Agnieszka Przybył.

W trakcie lotniczego skaningu potwierdzono istnienie kurhanów w miejscu, które wskazuje decyzja o wpisie do rejestru.

Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek jest dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 13-05-2020