Usytuowanie i opis

Grodzisko, o lokalnej nazwie „Okopanka“, jest położone we wschodniej części miejscowości, ok. 250 m na wschód od jej zwartej zabudowy, w odległości około 50 -100 m na północ od drogi Buśno – Busieniec  oraz ok. 150 m na północny wschód od kurhanu wpisanego do rej. zabytków. Znajduje się w rejonie ujścia niewielkiego cieku Malinowca do Wełnianki będącej dopływem Bugu, na cyplu odciętym od północy podmokłym obniżeniem. Cały teren grodziska porasta las liściasty. 

Opis stanowiska: Grodzisko ma kształt owalny o średnicy około 50 m i całkowitej powierzchni około 0,37 ha.  Pojedynczy wał ziemny opasujący majdan o powierzchni około 0,19 ha, ma zachowaną wysokość 1,5 - 2,0 m (względem majdanu) i 2,5 - 3,0 m (względem fosy). Szerokość wału u podstawy wynosi około 10 m. Zachowana fosa posiada szerokość 7 - 10 m. Część wału nie zachowała się. Od strony północnej bowiem, na odcinku około 30 m został całkowicie zniszczony użytkowaniem drogi leśnej i postępującą erozja stokową. W południowej partii jest przerwany na niewielkim odcinku, a fosa wypłyca się, co sugeruje, że pierwotnie w miejscu tym znajdowała się brama.

Historia

W oparciu o wyniki badań archeologicznych można przyjąć, że gród funkcjonował we wczesnym średniowieczu,  w okresie od IX do X w. 

Stan i wyniki badań archeologicznych

Badania weryfikacyjno-sondażowe na grodzisku prowadził w 1979 roku Jerzy Cichomski. Objęto nimi powierzchnię 39 m2. Zostały założone 3 wykopy: na wewnętrznej części wału i majdanie (nr I – 9 x 1,5 m, nr II – 8 x 1,5 m), na wale i w fosie (nr III – 9 x 1,5 m). Wykonano również 69 odwiertów na liniach N-S (nr 1-31) i E-W (nr 32-69).  

Badania powierzchniowe w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski przeprowadził w 1983 r. Sławomir Jastrzębski.Na podstawie badań udało się ustalić, że wał miał pierwotnie szerokość około 6 m. Jego nasyp tworzyły warstwy piachu przemieszanego z żelazistą gliną i humusem pierwotnym. Na wewnętrznym stoku wału odkryto zwęglone konstrukcje drewniane w postaci kołków przeplatanych gałęziami i oblepionych gliną, w części wschodniej wału nie zarejestrowano tego typu konstrukcji. Całe założenie obronne otaczała fosa, pierwotnie o szerokości 4-5 m i głębokości do 1,3 m, która wypłycała się w części południowej. 

W odwiertach i założonych wykopach na majdanie grodziska nie stwierdzono warstwy kulturowej i obiektów.  Jedynie przy nasypie wału od strony majdanu znajdowało się niewielkie przegłębienie, które prawdopodobnie można uznać za obiekt o bliżej nieokreślonej funkcji. Zabytki ruchome zebrane w trakcie badań były bardzo nieliczne. Pochodziły z nawarstwień wału  i stanowiły je zaledwie 4 niecharakterystyczne fragmenty brzuśców naczyń glinianych, datowanych na okres od  IX do X wieku.

Badania prowadzone w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski oraz zwiady terenowe służb konserwatorskich nie ujawniły w sąsiedztwie grodziska śladów osadnictwa i cmentarzysk kurhanowych. Najbliższe ślady osad zostały odkryte w odległości około 0,5 – 1 km od obiektu, po drugiej stronie rzeki Wełnianki, a kurhany kilka kilometrów dalej na południowy wschód. Jednak najnowsze badania lidarowe sugerują występowanie kurhanów w pobliżu grodziska. Fakt ten wymaga jednak weryfikacji terenowej i badań archeologicznych. Na obecnym etapie badań gród w Busieńcu należy uznać z obiekt obronny typu schronieniowego.

Zabytek dostępny dla zwiedzających

Oprac. Ewa Prusicka, OT NID Lublin, 24-04-2020 r.