Historia 

Wywodzący się z rodziny niemieckich tkaczy inżynier Hubert Wille w 1895 roku przybył do Białegostoku. Miał nadzorować budowę fabryki Beckera przy ul. Świetojańskiej. 3 kwietnia 1900 roku Hubert Wille nabył posesję przy ul. Parkowej 6. Jeszcze w tym samym roku wzniesiona została na niej parterowa willa z czerwonej cegły, częściowo tynkowana na biało, z obszernym poddaszem pod mansardowym dachem. Lokalizacja willi nie była przypadkowa. Usytuowana była w pobliżu fabryki Towarzystwa Białostockiej Manufaktury „Eugeniusz Becker i Spółka”, w której Hubert Wille pełnił funkcję dyrektora technicznego. Mieszkał tu wraz z żoną Emilią z Werdonich i córką Alicją. Po śmierci Huberta Willego w 1924 roku nieruchomość przeszła w spadku na córkę, Alicję Szatagin. W 1925 roku Alicja odsprzedała nieruchomość matce, ale po jej śmierci ponownie stała się jej właścicielką. Mieszkała w willi do swojej śmierci w 1984 roku. W 1989 roku nieruchomość nabyli Ewa i Janusz Tomaszewscy, którzy przeprowadzili generalny remont. Prace konserwatorskie przy obiekcie zostały docenione i w 1995 roku „za uratowanie willi z 1900 roku w Białymstoku przy ulicy Parkowej 6 oraz przeprowadzenie prac remontowych i konserwatorskich połączonych z adaptacją na klinikę położniczą” otrzymali nagrodę I stopnia Ministra Kultury i Sztuki i Generalnego Konserwatora Zabytków dla najlepszego użytkownika obiektu zabytkowego.

Opis

Willa Huberta Willego to budynek murowany z czerwonej cegły, częściowo tynkowany na biało. Detal architektoniczny wykonany jest z cegły. Stylistyka willi nawiązuje do wzorców architektonicznych fabryki Towarzystwa Białostockiej Manufaktury „Eugeniusz Becker i Spółka”. Elewacja budynku charakteryzuje się licznymi motywami znanymi z zespołu fabrycznego, takimi jak podziały ramowe, ujęcia narożników, fryz z ukośnie ustawionych cegieł, motyw fryzu arkadkowego, kostkowe kroksztyny. Willa jest ważnym i dobrze zachowanym przykładem architektury willowej z przełomu XIX i XX wieku.

W budynku mieści się prywatna klinika ginekologiczno-położnicza. Dostęp do wnętrza jest ograniczony.

Oprac. Iwona Górska, dr Grzegorz Ryżewski, Oddział terenowy w Białymstoku, 03.03.2025 r.

Bibliografia

• APB, Starszy Notariusz Sądu Okręgowego w Grodnie, sygn. 82, k. 297-302. 
• APB, Akta notariusza S. Bednarskiego w Białymstoku, sygn. 25, nr 5492.
• LPAH w Wilnie, f. 544, op. 1, d. 11293.
• Architektura ceglana w Białymstoku, oprac. I. Górska, J. Kotyńska-Stetkiewicz, A. Kułak, G. Ryżewski, W. Wróbel, Białystok 2019, s. 265-268.
• Dolistowska M., Architektura rezydencjonalna i mieszkaniowa Białegostoku na przełomie XIX i XX wieku (1890-1914). Wybrane zagadnienia, [w:] Studia i materiały do dziejów miasta Białegostoku,1 t. 5, pod red. H. Majeckiego, Białystok 2001, s. 116-117.
• Miasto Białystok, pod red. M. Zglińskiego i A. Oleńskiej, oprac. autorskie K. Kolendo-Korczak i in. Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, seria nowa, t. 12: województwo podlaskie (białostockie), z. 2, Warszawa 2015, s. 196-197.
• Nekrolog Huberta Wille, „Dziennik Białostocki” 29.02.1924, nr 59, s. 4.
• Wróbel W., Świętojańska. Historia jednej ulicy, Białystok 2018, s. 145, 146, 169.
• Zinkiewicz I., Zagubiona Perła i Dwa Światy, Białystok 2019.

(red. MJ)