Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Zespół dworsko-parkowy - Zabytek.pl

Zespół dworsko-parkowy


dwór poł. XIX w. Gdańsk

Adres
Gdańsk, ul. Jaśkowa Dolina 17

Lokalizacja
woj. pomorskie, pow. Gdańsk, gm. Gdańsk

Podmiejski dwór z końca XVIII i połowy XIX wieku, wyróżniający się harmonijną i elegancką formą architektoniczną oraz bryłą, kompozycją elewacji i detalem architektonicznym charakterystycznymi dla klasycyzmu. Wraz z innymi rezydencjami, parkami i zalesionymi wzgórzami położonymi w Jaśkowej Dolinie tworzy wyjątkowe walory architektoniczno-krajobrazowe tego miejsca.

Historia

Ulica Jaśkowa Dolina (Jäschkentaler Weg) znajduje się w miejscu dawnego traktu łączącego Wrzeszcz z Pieckami i Migowem. Położona jest w dolinie, po której obu stronach ciągną się malownicze, pofałdowane wzgórza morenowe. Już od XVIII wieku teren ten wykorzystywano rekreacyjnie. W latach 1832–1837 miasto Gdańsk założyło po obu stronach doliny park miejski, zwany Lasem Jaśkowej Doliny (Jäschkentaler Wald). Przy trakcie już w XVII wieku funkcjonowały karczmy, a od końca XVIII wieku gospody-restauracje, popularne wśród mieszkańców Gdańska i okolic. W tym samym czasie w malowniczym otoczeniu doliny zaczęto także budować reprezentacyjne dworki i wille otoczone parkami.

Pod koniec XVIII wieku powstał dwór nr 17, będący jedną z pierwszych rezydencji w Jaśkowej Dolinie. Wzniesiono go w stylu barokowym, a w połowie XIX wieku przebudowano w stylu klasycystycznym. W 1773 roku właścicielem posesji był Johann Theodor Schnawe, a w 1787 roku Paul von Boberg. W latach 1793–1840 dwór należał do restauratora Fromma, który prawdopodobnie zaadaptował go na restaurację lub kawiarnię. W 1840 roku budowla stała się własnością Augusta i Teodora Behrendtów, którzy nadal prowadzili w niej kawiarnię. Po wojnie, w 1957 roku, w budynku mieściła się Przychodnia Przeciwgruźlicza, w 1974 roku Centrum Wytwarzania Przemysłu Okrętowego „Promor”, a w 1981 roku Wojewódzki Związek Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych. Obecnie w obiekcie mieści się Konsulat Etiopii oraz kilka firm.

Opis

Dwór położony jest po północno-zachodniej stronie ul. Jaśkowa Dolina. W głębi parceli znajduje się oficyna oraz park sąsiadujący z lasem porastającym stok Jaśkowej Doliny. Budynek zaprojektowano w stylu klasycystycznym. Został wzniesiony w konstrukcji ryglowej, wypełnionej cegłą i otynkowanej. Bryła jest symetryczna, dwukondygnacyjna, nakryta czterospadowym dachem z mieszkalnym poddaszem. Do elewacji zachodniej przylega duża, dwukondygnacyjna weranda, natomiast do elewacji wschodniej – weranda parterowa, założona na rzucie połowy ośmioboku. W formie architektonicznej zaakcentowano oś elewacji frontowej budynku. Na osi usytuowano pseudoryzalit przechodzący w szeroką wystawkę w strefie dachu, zwieńczoną trójkątnym szczytem. W przyziemiu znajduje się ganek w formie dwufilarowego portyku, dźwigającego profilowane belkowanie. Nad nim umieszczono taras z metalową, ażurową balustradą, ujęty po bokach dwoma postumentami zwieńczonymi kulami. Na piętrze i poddaszu pseudoryzalitu znajdują się okna potrójne, zwieńczone półkolistymi łukami. Szczególnie dekoracyjny charakter mają okna pierwszego piętra, ujęte w profilowane opaski z pilastrami oraz wspólną prostokątną ramę. Stolarka z nadświetlem ma promienisty układ szprosów. Pozostałe okna budynku są prostokątne, z profilowanymi opaskami i gzymsami w nadprożu. Wszystkie elewacje obiega wydatny gzyms międzykondygnacyjny.

Oprac. B. Dygulska, OT NID w Gdańsku, 03.12.2025 r.

Budynek dostępny z zewnątrz. We wnętrzu mieści się Konsulat Federalnej Demokratycznej Republiki Etiopii oraz kilka firm.