Historia

Ulica Jaśkowa Dolina (Jäschkentaler Weg) znajduje się w miejscu dawnego traktu łączącego Wrzeszcz z Pieckami i Migowem. Położona jest w dolinie, po której obu stronach ciągną się malownicze, pofałdowane wzgórza morenowe. Już od XVIII wieku teren ten wykorzystywano rekreacyjnie. W latach 1832–1837 miasto Gdańsk założyło po obu stronach doliny park miejski, zwany Lasem Jaśkowej Doliny (Jäschkentaler Wald). Przy trakcie już w XVII wieku funkcjonowały karczmy, a od końca XVIII wieku gospody-restauracje. W XIX wieku w malowniczym otoczeniu Doliny budowano reprezentacyjne dworki i wille, otoczone parkami.

Willa nr 19 została zbudowana w 1899 roku dla Carla Otto Schreya według projektu architekta Ernsta Schade. Carl Otto Schrey był doktorem nauk technicznych, tajnym radcą i przedsiębiorcą. W latach 1899–1911 pełnił funkcję dyrektora Gdańskiej Fabryki Wagonów w Młyniskach. W willi mieszkał do 1913 roku, po czym wyjechał na stałe do Berlina.

Opis

Willa położona jest po północno-zachodniej stronie ul. Jaśkowa Dolina. Z tyłu działki znajduje się park sąsiadujący z lasem porastającym stok Jaśkowej Doliny. Budynek zbudowany w stylu eklektycznym, murowany z cegły, założony na planie zbliżonym do prostokąta, z częściowo asymetrycznym rozkładem wnętrz. Bryła jest również asymetryczna i mocno urozmaicona: dwukondygnacyjna, z ryzalitami, podcieniem, loggią, werandami i tarasami, kryta dachem wielopołaciowym. W północno-wschodnią część budowli wkomponowano kwadratową wieżę, zwieńczoną schodkowymi szczytami i smukłym, czterospadowym dachem. We wschodnim narożu znajduje się niewielka wieżyczka na rzucie ¾ koła, zwieńczona dachem stożkowym. Ryzality zwieńczone są szczytami o wykroju falistym, flankowanymi kulami lub wazami, z frontonami na szczycie. Otwory okienne są głównie prostokątne, niekiedy zamknięte odcinkowo lub półkoliście, ujęte w tynkowe opaski imitujące kamienne oboknia. W szczycie elewacji południowo-zachodniej występują zdwojone, półkoliście zamknięte okienka, ujęte po bokach kolumienkami. Otwory podcienia i loggii zamknięto łukami koszowymi. W elewacji północno-wschodniej znajduje się dekoracyjna, kuta balustrada tarasu.

Oprac. B. Dygulska, OT NID w Gdańsku, 03.11.2025 r.

Budynek dostępny z zewnątrz. We wnętrzu mieszczą się prywatne mieszkania i salon kosmetyczny.