Historia

Miejscowość Góra Ropczycka była własnością królewską, w 3 ćw. XVIII w. została własnością Gabriela Bobrowicz-Jaworskiego, który wzniósł dwór przy funkcjonującym tu folwarku. Następnie majątek przeszedł na własność jego córki Katarzyny Starzeńskiej, potem jej syna Kazimierza Starzeńskiego. W 1846 r. Kazimierz wybudował w założeniu dworskim koszary dla pułku ochotników „krakusów”, prawdopodobnie w tym czasie wybudowano też spichlerz. Około 1870 r. wzniesiono  w pd. części parku neogotycką kaplicę grobową. W l. 80. XIX w., zapewne, Góra Ropczycka została własnością hr. Artura Potockiego, by z ręką jego córki Zofii przejść na własność hr. Zdzisława Tarnowskiego. W 1938 r. dwór, niepełniący już w owym czasie funkcji siedziby pańskiej, przebudowano, staraniem ówczesnego właściciela Andrzeja Tarnowskiego. Ostatnim przedwojennym właścicielem zespołu był ich syn Artur Tarnowski. Po wojnie upaństwowiony majątek zagospodarowany został przez PGR, pomiędzy budynki dworskie, w tym pomiędzy d. dwór i oficynę, oraz na teren ogrodów dworskich, wprowadzono nową zabudowę mieszkaniową w postaci niewielkich bloczków mieszkalnych. W l. 50. XX w. przebudowano budynek oficyny (d. dwór). Te działania niemal całkowicie zniekształciły założenie dworskie i zdegradowały je bezpowrotnie. W pocz. XXI w. park, zagospodarowany jako park gminny, przeszedł rewitalizację, przeprowadzono także prace remontowe i konserwatorskie przy kaplicy grobowej Starzeńskich.

Opis

Oficyna I, pierwotnie dwór, usytuowana jest prostopadle do lokalnej drogi, frontem do wewnętrznego dziedzińca, na którym w 2 poł. XX w. wybudowano budynek wielorodzinny. Obiekt na rzucie kwadratu z aneksami po dwu stronach, o urozmaiconej bryle, złożonej z podpiwniczonego, prostopadłościennego, piętrowego, przekrytego dachem dwuspadowym o kalenicy prostopadłej do osi podłużnej budynku korpusu oraz parterowych, przekrytych dachami trójpołaciowymi części bocznych-aneksów. Ściany wymurowano z cegły, połacie dachu pokryto dachówką ceramiczną. Elewację frontową zaprojektowano jako niesymetryczną, jedenastoosiową, o pięcioosiowej, piętrowej części środkowej, podkreślonej balkonem wspartym na czterech masywnych słupach. Z elementów dekoracji zachowały się jedynie gzymsy wieńczące. Budynek jest niezamieszkały, w złym stanie technicznym.

Dostępność. Zamknięta ze względu na zagrożenie katastrofą budowlaną.

Oprac. Barbara Potera, OT NID Rzeszów, 31.10.2019 r.