kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - Zabytek.pl
kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Adres
Chłopice
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. jarosławski,
gm. Chłopice
Ich łącznikiem był cudowny wizerunek Matki Bożej Chłopickiej. Materialnym świadectwem kultu obrazu, skradzionego w 1992 r., są malowidła ścienne w zbudowanej wraz z kościołem dzwonnicy-kaplicy.
Historia obiektu
Zgodnie z legendą, pośród lasów, na stoku wzgórza zwanego „Sośniną”, niedaleko Jarosławia, ukazała się przybywającemu z Grecji kupcowi Mikołajowi Korniaktowi Matka Boża z Dzieciątkiem. Miał on po tym wydarzeniu wznieść kaplicę w miejscu objawienia i prowadzić pustelnicze życie. Wedle tradycji w jej miejscu wybudowano w 1684 r. pierwszy drewniany kościół z fundacji króla Jana III Sobieskiego. Świątynia została przejęta w 1731 r. na rzecz probostwa greckokatolickiego i uposażona przez Jana Ostrowskiego, cześnika sieradzkiego (właściciela Chłopic). Obecny drewniany kościół wzniesiony został (przy wykorzystaniu reliktów wcześniejszej budowli) i uposażony w 1761 r. staraniem właścicielki Chłopic Zofii z Markowskich Rzymowskiej, stolnikowej owruckiej (konsekrowany 1763 r.). Probostwo ruskie w Chłopicach funkcjonowało do czasu kasaty dokonanej na mocy postanowienia cesarza Józefa II z dnia 9 grudnia 1787 r. W jego miejscu rok później utworzono kapelanię łacińską. Kościół remontowany był w latach 50. XX w., wymieniono wówczas na kościele gont na blachę, dobudowano do babińca kruchtę i przeprowadzono konserwację malowideł ściennych. W latach 1998-2009 wykonano konserwację barokowego wystroju malarskiego i wyposażenia.
Opis obiektu
Kościół jest orientowany, usytuowany pośrodku placu kościelnego w otoczeniu starodrzewu, w bezpośrednim sąsiedztwie dzwonnicy-kaplicy po pn.-zach. stronie obiektu oraz dzwonnicy parawanowej przy bramie wjazdowej do zespołu od pn.
Kościół drewniany, konstrukcji zrębowej, złożony jest z prostokątnego babińca (konstrukcji słupowej) poprzedzonego kruchtą, trójdzielnego korpusu nawowego oraz zamkniętego trójbocznie prezbiterium. Od północnej strony do prezbiterium przylega zakrystia, a od południowej niewielki skarbczyk. Przy północnej stronie nawy rozciągają się otwarte soboty wsparte na trzech słupach, kryte dachem pulpitowym. Nad nawą z sygnaturką oraz nad babińcem występują dachy dwuspadowe, nad prezbiterium trzypołaciowy, wszystkie z przypustnicami, pokryte blachą. Ściany zewnątrz wzmocnione są lisicami i obite gontem. Okna zamknięte łukiem odcinkowym. Nawa trzyprzęsłowa kryta, podobnie jak prezbiterium, sklepieniem kolebkowym, otwarta arkadami do naw bocznych ze stropami płaskimi. Chór muzyczny o lekko wybrzuszonym parapecie wsparty na dwóch kolumnach. Wnętrze dekorowane jest iluzjonistycznymi malowidłami, ze sceną Wniebowzięcia Matki Bożej w nawie głównej, apostołami i wizerunkami doktorów Kościoła Wschodniego w prezbiterium. Wyposażenie z 2. poł. XVIII w. stanowią ołtarze (główny i dwa boczne), ambona i chrzcielnica, krucyfiks na belce tęczowej oraz prospekt organowy. Cudowny obraz Matki Bożej Chłopickiej, koronowany w 1760 r. przez bp Onufrego Szumlańskiego, skradziony w 1992 r., zastąpiony został kopią.
Dostępność obiektu dla zwiedzających. Dostęp do zabytku ograniczony. Możliwość zwiedzania wnętrza po wcześniejszym kontakcie telefonicznym.
Autor noty: opr. Jadwiga Stęchły, OT NID w Rzeszowie, 10-10-2016 r.
Rodzaj: kościół
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
drewniane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.12248, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.186321