dwór, Wielka Wola
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Przykład budownictwa rezydencjonalnego z XIX w.

Historia

Katalog Zabytków Sztuki w Polsce podaje, że zabudowania gospodarcze powstały tu około połowy XIX wieku. Istniały tu wówczas spichlerz murowany, piętrowy, na planie prostokąta, kryty dachem dwuspadowym. 

Majątek należał do rodziny Sokolnickich. Przed II Wojną Światową był on własnością braci Tytusa i Bogdana Wilskich, do których należał też folwark w Małej Woli i majątek w Wilkowicach. Jak wynika z ustnych relacji administratorem obiektu był zbankrutowany herbowy szlachcic Wiktor Rutkowski. Z budynków było wówczas 6 „czworaków”, w których mieszkało po 12 rodzin, a każda rodzina miała tylko jedną izbę; obora, stajnia, owczarnia, spichrz, kuźnia, stolarnia, tartak i gorzelnia.

Tytus Wilski ożenił się z córką stryja, Stefana Wilskiego, który był właścicielem majątku Rogów. Uznawany był za dobrego dziedzica. W 1939 roku Tytus poszedł na wojnę i zginął w pierwszych jej dniach, pochowany został w Wysokienicach. Jego żona wyszła ponownie za mąż za Polaka z rejonu poznańskiego o nazwisku Szulczewski. Administrował on majątkiem przez całą okupację. Po 1945 roku Szulcewska z mężem wyjechała, a majątek rozparcelowano. Od 1949 roku w dworku znajdowała się ośmio-, później trzy- klasowa szkoła. Pozostałe grunty przylegające do dworku przekazano Spółdzielni Kółek Rolniczych. 

Park przed II Wojną Światową był ogrodzony drewnianym płotem. Do parku bezpośrednio przylegał sad owocowy i z przeciwnej strony stawy rybne. Obecnie niszczejący dworek stoi pusty.

Opis

Obiekt,  usytuowany na skraju wsi Wielka Wola, przy drodze asfaltowej prowadzącej z Czerniewic (3km) do wsi Mała Wola (4 km). 

Dwór obecnie się tam znajdujący budynek murowany z cegły, kryty papą (dawniej blachą), w przeszłości podłogi stanowiły parkiety, obecnie deski. Budynek jest parterowy, na wysokim podpiwniczeniu, z piętrowym ryzalitem w drugiej osi, gdzie znajdowało się główne wejście.

Remont dworku przeprowadzono w 1974 -75 roku podczas którego rozebrano wieżyczkę, usunięto gzymsy i wymieniono pokrycie dachowe z blachy na papę.

Dwór otoczony jest zabytkowym parkiem z licznymi okazami starodrzewia. Rosną tutaj m.in. topole, brzozy, buki, dęby, klony, lipy, świerki i sosny. Obecnie park jest jednak mocno zaniedbany.

Własność prywatna. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Oprac. Aleksandra Preczyńska, studentka UŁ, kierunek Historia Sztuki, 16.08.2019 r. 

Bibliografia

  • Ewidencja Zabytkowej Zieleni, oprac. W. Włodarczyk, S. Łempicki, H. Gomza z lipca 1984r., Łódź

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dwór
  • Chronologia: 2. poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Wielka Wola 41
  • Lokalizacja: woj. łódzkie, pow. tomaszowski, gmina Czerniewice
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy